Öğrenci Eyleyiciliği Ölçeği'nin Geliştirilmesi
e-International Journal of Educational Research · 14.11.2026 · 17 (2)
DOI: 10.19160/e-ijer.1991883 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift e-International Journal of Educational Research, online erschienen am 14.11.2026. Verfasst von Mustafa Ersoy. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin öğrenci eyleyiciliği düzeylerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olan Öğrenci Eyleyiciliği Ölçeği'ni geliştirmektir. Türkiye'de geliştirilen öğrenci katılımı ölçeklerinin eyleyiciliği bağımsız ve bütüncül bir yapı olarak ele almaması, çalışmanın temel gerekçesini oluşturmaktadır. Metodolojik nitelikteki araştırmada, alanyazına dayalı olarak oluşturulan 128 maddelik madde havuzu üç uzmanın görüşüne sunulmuş; uzman görüşleri doğrultusunda 46 madde çıkarılmış, 6 madde yeniden ifade edilmiş ve 82 maddelik beşli Likert tipi taslak form elde edilmiştir. Taslak form 440 üniversite öğrencisine uygulanmış, 146 form değerlendirme dışı bırakılmış ve kalan 294 form seçkisiz olarak birbirinden bağımsız iki gruba ayrılmıştır. Birinci grupta (n = 143) açımlayıcı faktör analizi, ikinci grupta (n = 151) doğrulayıcı faktör analizi yürütülmüştür. Verilerin faktörleşmeye uygunluğu KMO (.82) ve Bartlett testiyle doğrulanmıştır. Paralel analiz ve açımlayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %36.6'sını açıklayan, 25 maddelik üç faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinde 72. madde çıkarılmış ve 24 maddelik nihai model sınırda bir uyum göstermiştir (χ²/sd = 1.72; RMSEA = .069; SRMR = .067; CFI = .859; TLI = .844). Ölçek, üretken inisiyatif ve yaratıcılık, öz-düzenleme ve sorumluluk ile yardım arama ve öğretmen etkileşimi boyutlarından oluşmaktadır. Boyutlara ilişkin Cronbach alfa katsayıları .76 ile .89 arasında, ölçeğin tamamı için .91 olarak hesaplanmıştır. Bununla birlikte öz-düzenleme ve sorumluluk boyutunda ortalama açıklanan varyans düşük kalmış, üretken inisiyatif ile öz-düzenleme boyutları arasındaki yüksek korelasyon (r = .76) ayırt edici geçerliliği sınırlamış; Fornell–Larcker ölçütü diğer iki boyut çiftinde de karşılanmamıştır. Sonuç olarak ölçeğin yeterli güvenilirliğe sahip olduğu, ancak yapı geçerliliğine ilişkin kanıtların sınırda kaldığı ve yapının bağımsız, daha büyük örneklemlerde ikinci düzey ve iki faktörlü modellerle yeniden sınanması gerektiği belirlenmiştir.
Zitieren
APA
Ersoy, M. (2026). Öğrenci Eyleyiciliği Ölçeği'nin Geliştirilmesi. e-International Journal of Educational Research, 17(2). https://doi.org/10.19160/e-ijer.1991883
Vancouver
Ersoy M. Öğrenci Eyleyiciliği Ölçeği'nin Geliştirilmesi. e-International Journal of Educational Research. 2026;17(2). doi:10.19160/e-ijer.1991883
BibTeX
@article{Ersoy2026,
author = {Ersoy, Mustafa},
title = {Öğrenci Eyleyiciliği Ölçeği'nin Geliştirilmesi},
journal = {e-International Journal of Educational Research},
year = {2026},
volume = {17},
number = {2},
doi = {10.19160/e-ijer.1991883}
}
EUVIMED