EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC-ND 3.0

Relacja międzyreligijne (interreligijne?) dzisiaj. Cztery paradygmaty

Pavel Hosek

Space – Society – Economy · 2005

DOI: 10.18778/1733-3180.07.04 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Space – Society – Economy, 2005. Verfasst von Pavel Hosek. Die Arbeit nennt 46 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 3.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Wraz z przemianą świata w ‘globalną wioskę’ wszystkie wspólnoty religijne zostają zmuszone do zmierzenia się z faktem istnienia i obecności innych wyznań i wyznawców. Choć o ich istnieniu wiedziano już długo wcześniej to nigdy nie były one tak widoczne i trudne do ignorowania jak przez ostatnie kilka dekad. Wspólnoty religijne mają kilka możliwości klasyfikowania ‘innych’. Tradycyjny pogląd, nazywany ekskluzywizmem, stopniowo zanika i jest dzisiaj reprezentowany tylko przez najbardziej konserwatywne kręgi. Najbardziej rozpowszechnionym punktem widzenia, przynajmniej wśród wykształconych adherentów, jest inkluzywizm, a więc postrzeganie własnej religii jako najlepszej lub najbliższej absolutowi przy jednoczesnym uznaniu, że w innych religiach znajdują się elementy prawdy. Wielu myślicieli religijnych traktuje inkluzywizm ciągle jako podejście aroganckie i jedynie bardziej ‘miękką’ formą ekskluzywizmu. Są oni na ogół zwolennikami paradygmatu pluralistycznego, który zaprzecza istnieniu jakiejkolwiek głównej, najlepszej lub uprzywilejowanej tradycji, jakiejkolwiek nadrzędnej odpowiedzi na objawienie. Wszystkie religie postrzegane są jako równe, jako kulturowo uwarunkowane odpowiedzi na Byt Absolutny. Choć ta pluralistyczna perspektywa jest obecnie bardzo popularna, jest też z wielu powodów krytykowana. Z tego względu przez ostatnie dziesięciolecie propagatorzy dialogu między religiami proponowali zarzucenie tradycyjnej typologii stosunków międzywyznaniowych (ekskluzywizm, inkluzywizm, populizm) i rezygnację z wysiłków ustanowienia wspólnej platformy porozumienia dla wszystkich religii lub stworzenie odpowiedniego metajęzyka. W tym czwartym paradygmacie próbuje się uniknąć słabości trzech wcześniejszych podejść, a zachować i ugruntować ich wartościowe elementy. Wydaje się również, że jest to paradygmat, który najlepiej koresponduje osiągnięciami antropologii kultury, filozofii języka i socjologii wiedzy.

Zitieren

APA

Hosek, P. (2005). Relacja międzyreligijne (interreligijne?) dzisiaj. Cztery paradygmaty. Space – Society – Economy. https://doi.org/10.18778/1733-3180.07.04

Vancouver

Hosek P. Relacja międzyreligijne (interreligijne?) dzisiaj. Cztery paradygmaty. Space – Society – Economy. 2005. doi:10.18778/1733-3180.07.04

BibTeX
@article{Hosek2005,
  author = {Hosek, Pavel},
  title = {Relacja międzyreligijne (interreligijne?) dzisiaj. Cztery paradygmaty},
  journal = {Space – Society – Economy},
  year = {2005},
  doi = {10.18778/1733-3180.07.04}
}
Kostenlos starten →