Wdowa z niepełnosprawnym dzieckiem – na marginesie życia społecznego. Casus Zofii z Radziwiłłów Czemowej i jej syna Achacego
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica · 19.11.2026 · (121) · 121-147
DOI: 10.18778/0208-6050.121.07 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, online erschienen am 19.11.2026. Verfasst von Paweł Tyszka. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
W 1570 r. jedna z córek zmarłego Mikołaja Radziwiłła „Czarnego”, Zofia, została wydana za mąż za wojewodę pomorskiego Achacego Czemę. Małżeństwo zakończyło się po kilku latach, a Zofia została wdową z dwójką małych dzieci. Nie wróciła do domu rodzinnego, lecz pozostała w Gniewie, gdzie poświęciła się wychowaniu potomstwa. Jej jedyny syn, Achacy, okazał się dzieckiem z niepełnosprawnością intelektualną. Jego chorobę postanowili wykorzystać najbliżsi krewni, w tym stryj i zarazem jeden z opiekunów prawnych Fabian Czema, prowadząc rabunkową politykę w jego majątkach. Artykuł omawia działania podejmowane przez Zofię w celu usamodzielnienia syna i zrzucenia niewygodnej kurateli prawnej. Wojewodzina pomorska planowała doprowadzić do zaręczyn syna z Katarzyną Rabianką, by w ten sposób przyspieszyć formalne objęcie przez niego zarządu nad majątkami, co zostało zablokowane przez Fabiana Czemę. Wówczas Zofia umieściła syna na dworze królowej Anny Habsburżanki, lecz tam stał się obiektem kpin i żartów.
Zitieren
APA
Tyszka, P. (2026). Wdowa z niepełnosprawnym dzieckiem – na marginesie życia społecznego. Casus Zofii z Radziwiłłów Czemowej i jej syna Achacego. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, 121-147. https://doi.org/10.18778/0208-6050.121.07
Vancouver
Tyszka P. Wdowa z niepełnosprawnym dzieckiem – na marginesie życia społecznego. Casus Zofii z Radziwiłłów Czemowej i jej syna Achacego. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica. 2026:121-147. doi:10.18778/0208-6050.121.07
BibTeX
@article{Tyszka2026,
author = {Tyszka, Paweł},
title = {Wdowa z niepełnosprawnym dzieckiem – na marginesie życia społecznego. Casus Zofii z Radziwiłłów Czemowej i jej syna Achacego},
journal = {Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica},
year = {2026},
number = {121},
pages = {121--147},
doi = {10.18778/0208-6050.121.07}
}
EUVIMED