Matrona Romana jako strażniczka ładu moralnego: kobieta, rodzina i państwo w rzymskim piśmiennictwie przedchrześcijańskim i wybranych epitafiach
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica · 19.11.2026 · (121) · 35-57
DOI: 10.18778/0208-6050.121.03 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, online erschienen am 19.11.2026. Verfasst von Natalia Turkiewicz. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł podejmuje analizę roli matrony rzymskiej jako strażniczki ładu moralnego w rodzinie i państwie, w świetle łacińskiej literatury przedchrześcijańskiej. Rozważania osadzone są w kontekście kryzysu moralno-obyczajowego schyłku republiki oraz programu odnowy ideowej realizowanego w okresie panowania Oktawiana Augusta. W pracy ukazano, w jaki sposób twórcy tacy jak Liwiusz, Cyceron, Horacy czy Wergiliusz uczestniczyli w procesie kształtowania i propagowania tradycyjnych wartości (mos maiorum), przedstawiając wzorcowe modele postępowania obywatelskiego i rodzinnego. Szczególną uwagę poświęcono pojęciu virtus oraz jego rozszerzeniu na sferę życia prywatnego i rodzinnego. Artykuł podkreśla komplementarność ról mężczyzny i kobiety w społeczeństwie rzymskim, eksponując centralne znaczenie matrony jako żony i matki. To właśnie poprzez takie cnoty jak pudicitia, pietas i castitas kobieta była postrzegana jako odpowiedzialna za utrzymanie ładu moralnego w rodzinie, stanowiącej podstawę stabilności całego państwa. Analiza tekstów literackich oraz źródeł epigraficznych pozwala wykazać, że ideał matrony rzymskiej pełnił nie tylko funkcję odzwierciedlenia norm społecznych, lecz także stanowił istotne narzędzie oddziaływania ideologicznego. Literatura jawi się tym samym jako przestrzeń utrwalania i kształtowania wzorców moralnych, w której postać matrony odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu ciągłości i spójności społeczeństwa rzymskiego.
Zitieren
APA
Turkiewicz, N. (2026). Matrona Romana jako strażniczka ładu moralnego: kobieta, rodzina i państwo w rzymskim piśmiennictwie przedchrześcijańskim i wybranych epitafiach. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, 35-57. https://doi.org/10.18778/0208-6050.121.03
Vancouver
Turkiewicz N. Matrona Romana jako strażniczka ładu moralnego: kobieta, rodzina i państwo w rzymskim piśmiennictwie przedchrześcijańskim i wybranych epitafiach. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica. 2026:35-57. doi:10.18778/0208-6050.121.03
BibTeX
@article{Turkiewicz2026,
author = {Turkiewicz, Natalia},
title = {Matrona Romana jako strażniczka ładu moralnego: kobieta, rodzina i państwo w rzymskim piśmiennictwie przedchrześcijańskim i wybranych epitafiach},
journal = {Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica},
year = {2026},
number = {121},
pages = {35--57},
doi = {10.18778/0208-6050.121.03}
}
EUVIMED