EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

İslâm’da İsraf, Tasarruf ve Çevre

Mustafa Boran

Amasya İlahiyat Dergisi · 30.06.2026 · (28) · 193-222

DOI: 10.18498/amailad.1856768 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Amasya İlahiyat Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mustafa Boran. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İslâm dininde israf haram kılınmıştır. Âyet-i kerîme ve hadîs-i şeriflerde “Yiyiniz içiniz ama israf etmeyiniz” buyrulmuştur. Bir şeyi israf etmekten nehyedilmesi onun haram olmasını gerektirir. Dinde ifrat ve tefrit yerilmiş, her şeyde ihtiyaç kadar harcanması istenmiştir. Sahip olunan mal ve mülkün ihtiyaç dışında aşırı harcanması da israf kapsamına girmektedir. Bu çalışmada israfın çeşitleri, zararı, tasarrufun önemi ve israfın çevreye verdiği zarar üzerinde durulmuştur. İsrafın en başta yiyecek ve içeceklerde olduğu müşahede edilmiştir. Su ve ekmek israfı, en dikkat çeken nimetlerde yapılan israftır. Hadîs-i şeriflerde abdest alırken bile suyun fazla kullanılmasının israf olacağının haber verilmesi israftan kaçınmanın önemine vurgu yapmaktadır. Evlerde olduğu gibi otellerde ve lokantalarda yapılan israf da büyük boyutlara ulaşmaktadır. İhtiyaçtan fazla yemek içmek de israfın ayrı bir boyutudur. Giyim kuşamda ve cemiyetlerde de israfın yaygın olduğu görülmektedir. Plastik maddelerin israfının insana ve çevreye verdiği zarar da günden güne artmaktadır. Zaman israfı da insana bahşedilen ömrün boşa harcanmasıdır. Günümüzde en çok ihtiyaç olan kaynakların ve enerjinin israfı da dikkat çekmektedir. İsraf, dinen haram olup günah sayıldığı gibi dünyevi olarak da insana ve çevreye çok büyük zararlar vermektedir. Toprak, hava ve suyun kirlenmesinde israfın etkisinin büyük olduğu anlaşılmıştır. Kaynak analizi yöntemiyle hazırlanan bu makalede İsraf konusu ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır. İsraf ile ilgili kavramlar ele alınmıştır. İslâm hukuku açısından israfın hükmüne atıf yapılmıştır. İsrafı önlemek için bazı çözüm önerilerine temas edilmiştir. Bu çalışma ile israf konusuna dikkat çekilerek farkındalık oluşması amaçlanmıştır. İsraf hakkında çalışma yapacaklara faydalı olması hedeflenmiştir. Sonuç olarak İslâm dininde israf haram olmakla beraber israfın tanımının tam olarak yapılmadığı görülmüştür. Bunun için israfın ölçüsünü tespit etmenin zor olduğu anlaşılmıştır. İslâm dininin korumayı hedeflediği can, din, akıl, nesil, mal gibi değerlerin dikkate alınarak israfa bir ölçü konulabileceği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak zaruri olmayan, ihtiyacın dışında, meşru olmayan, zararlı ve gereksiz olan harcama ve tüketimlerin israf sayılabileceği kanaatine varılmıştır.Anahtar Kelimeler: İslâm hukuku, İsraf, Tasarruf, İktisat, Çevre.

Zitieren

APA

Boran, M. (2026). İslâm’da İsraf, Tasarruf ve Çevre. Amasya İlahiyat Dergisi, 193-222. https://doi.org/10.18498/amailad.1856768

Vancouver

Boran M. İslâm’da İsraf, Tasarruf ve Çevre. Amasya İlahiyat Dergisi. 2026:193-222. doi:10.18498/amailad.1856768

BibTeX
@article{Boran2026,
  author = {Boran, Mustafa},
  title = {İslâm’da İsraf, Tasarruf ve Çevre},
  journal = {Amasya İlahiyat Dergisi},
  year = {2026},
  number = {28},
  pages = {193--222},
  doi = {10.18498/amailad.1856768}
}
Kostenlos starten →