EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Bağımlılığın Etno-Dinî ve Mekânsal Örüntüleri: Şanlıurfa’da Erkek Madde Kullanıcılarıyla Nitel Bir Çalışma

Ali Eren Demir

Sosyoloji Araştırmaları Dergisi · 27.10.2026 · 29 (2) · 1-25

DOI: 10.18490/sosars.1971833 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 27.10.2026. Verfasst von Ali Eren Demir. Die Arbeit nennt 47 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Şanlıurfa’da madde kullanımı bozukluğu yaşayan yirmi erkeğin öznel deneyimlerini incelemektedir; katılımcıların tamamı en az bir kez yatarak tedavi görmüştür. Örneklemin tümüyle erkeklerden oluşması, güçlü toplumsal cinsiyet normlarının ve kurumsal dışlama mekanizmalarının bir yansımasıdır. Kadın bağımlı bireylere araştırma sürecinin hiçbir aşamasında ulaşılamaması, mevcut nitel literatürle birlikte okunduğunda kadın madde kullanımının bu muhafazakâr kentsel bağlamda görünmez kılınışına işaret etmektedir. Çalışma, bağımlılığın klinik bir kategori olarak taşıdığı gerçekliği kabul ederken; onun anlamının ve seyrinin sınıf konumu, etno-dinî kimlik, mekânsal eşitsizlik ve aile dinamikleri içinde kurulduğu varsayımından hareket etmektedir. Sosyolojik bakış, tıbbi çerçeveyi geçersiz kılmak yerine ona bu toplumsal katmanı eklemektedir. Veriler yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerle gerçekleştirilmiş, tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular; madde türü, tedaviye erişim ve tedavi sonrası yeniden entegrasyonun yapısal değişkenlerle örülü olduğunu göstermektedir. Alkol bağımlılığı Haliliye’nin Kısas ve Sırrın mahallelerindeki Alevi Türk katılımcılar arasında yoğunlaşırken; Arap, Kürt ve Türk kökenli Sünni katılımcılar ağırlıklı olarak eroin ve metamfetamin bildirmiştir. Bu örüntüde madde türü, etno-dinî kimlik ve mahalle birlikte değiştiği için, örüntü tek bir belirleyene indirgenmeden dinî norm ile yerel piyasa ekolojisinin kesişimi olarak yorumlanmıştır. Genç katılımcılar arasında çakmak gazı ve sentetik kannabinoidler (bali) öne çıkmış; bu durum yoksul mahallelerde ucuz maddelere yapısal erişilebilirliğe bağlanmıştır. Tedavi sonrası damgalanma büyük ölçüde resmî yaptırımlar yerine gayri resmî akrabalık ve aşiret ağları üzerinden işlemiştir. Çalışma; etno-dinî çeşitliliği, mekânsal yoksunluğu ve yaşa göre tabakalanan kullanım örüntülerini, topluluğa ve toplumsal cinsiyete duyarlı bir bağımlılık politikasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Zitieren

APA

Demir, A. E. (2026). Bağımlılığın Etno-Dinî ve Mekânsal Örüntüleri: Şanlıurfa’da Erkek Madde Kullanıcılarıyla Nitel Bir Çalışma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 29(2), 1-25. https://doi.org/10.18490/sosars.1971833

Vancouver

Demir AE. Bağımlılığın Etno-Dinî ve Mekânsal Örüntüleri: Şanlıurfa’da Erkek Madde Kullanıcılarıyla Nitel Bir Çalışma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi. 2026;29(2):1-25. doi:10.18490/sosars.1971833

BibTeX
@article{Demir2026,
  author = {Demir, Ali Eren},
  title = {Bağımlılığın Etno-Dinî ve Mekânsal Örüntüleri: Şanlıurfa’da Erkek Madde Kullanıcılarıyla Nitel Bir Çalışma},
  journal = {Sosyoloji Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {29},
  number = {2},
  pages = {1--25},
  doi = {10.18490/sosars.1971833}
}
Kostenlos starten →