Esnek Çalışma Ortamlarında Duygusal Emek, İş Güvencesizliği ve Prekarite: Samsun’daki Cash & Carry Çalışanları Üzerine Nitel Bir Çalışma
Sosyoloji Araştırmaları Dergisi · 30.04.2026 · 29 (1) · 85-109
DOI: 10.18490/sosars.1820247 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Muhammet Safa Taşkıran. Die Arbeit nennt 69 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, esnek kapitalizm koşullarında, hizmet sektöründe artan güvencesizlik (prekarite) ile çalışanların maruz kaldığı duygusal emek süreçleri arasındaki simbiyotik ilişkiyi incelemektedir. Çalışma, bu kapsamda Samsun’daki kurumsal Cash & Carry mağaza çalışanlarının deneyimlerine odaklanmaktadır. Kuramsal çerçeve, Richard Sennett’in esnekliğin mesleki kimlik ve aidiyet üzerindeki etkilerine dair analizleri ile Arlie Hochschild’ın duygusal emek konusundaki yaklaşımlarından beslenmektedir. Böylece, çalışanların kırılganlık ve güçsüzlük deneyimlerini kapsayan duygusal prekarite kavramını ampirik zeminde tartışmaya açmaktadır. Fenomenolojik desenle tasarlanan araştırmada, amaçlı ve kartopu örneklem teknikleri ile 23 erkek Cash & Carry çalışanıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların seçiminde en az bir yıllık deneyim, çoklu görev yükü ve müşteri etkileşimi kriterleri esas alınmıştır. Çoklu görev yükü deneyimini karşılamadığı gerekçesiyle kasiyer pozisyonları dahil edilmemiştir. Elde edilen veriler tematik analizle çözümlenmiş ve üç tema ortaya çıkmıştır: Rol Genişlemesi (çoklu görev ve angarya), Duygusal Çelişki (duygusal maskeleme ve içselleştirilmiş stres) ve Kronik İş Güvencesizliği (işten çıkarılma korkusu, aidiyet eksikliği ve sesini duyuramama). Bulgular, rol genişlemesi gibi kurumsal zorlamaların, duygusal maskeleme pratiklerini yoğunlaştırarak duygusal maliyetleri artırmakta olduğunu göstermektedir. İşten çıkarılma korkusu, bu duygusal sömürüyü pekiştiren en güçlü faktörlerden biri olarak belirmektedir. Öte yandan, olumsuz vaka analizi için kullanılan kasap ve manav gibi uzmanlaşmış pozisyonlardaki çalışanlar, net görev tanımları nedeniyle rol genişlemesine ve kronik strese karşı daha dirençli bir profil sergilemektedir. Bu durum, uzmanlık ve öngörülebilirliğin güvencesizlik rejimine karşı tampon oluşturabildiğine işaret etmektedir. Nihayetinde, çalışma, duygusal prekarite üzerinden yapısal güvencesizliğin bireyin kişiliğine nasıl aktarıldığını ortaya koyarak bu durumun Türkiye bağlamındaki yansımalarını Cash & Carry çalışanları özelinde görünür kılmayı amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Taşkıran, M. S. (2026). Esnek Çalışma Ortamlarında Duygusal Emek, İş Güvencesizliği ve Prekarite: Samsun’daki Cash & Carry Çalışanları Üzerine Nitel Bir Çalışma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 29(1), 85-109. https://doi.org/10.18490/sosars.1820247
Vancouver
Taşkıran MS. Esnek Çalışma Ortamlarında Duygusal Emek, İş Güvencesizliği ve Prekarite: Samsun’daki Cash & Carry Çalışanları Üzerine Nitel Bir Çalışma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi. 2026;29(1):85-109. doi:10.18490/sosars.1820247
BibTeX
@article{Takran2026,
author = {Taşkıran, Muhammet Safa},
title = {Esnek Çalışma Ortamlarında Duygusal Emek, İş Güvencesizliği ve Prekarite: Samsun’daki Cash & Carry Çalışanları Üzerine Nitel Bir Çalışma},
journal = {Sosyoloji Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {29},
number = {1},
pages = {85--109},
doi = {10.18490/sosars.1820247}
}
EUVIMED