Założenia teoretyczne w intuicjach problemu świadomości
Roczniki Filozoficzne · 29.06.2026 · 74 (2) · 133-149
DOI: 10.18290/rf26742.6 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Roczniki Filozoficzne, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Mikołaj Kotuła. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
W jaki sposób powstają intuicje orzekające o istnieniu problemu ze świadomością i próbami jej fizycznego wyjaśnienia? W literaturze przedmiotu intuicje tego rodzaju dzielą się na inferencyjne, czyli wynikające z filozoficznych argumentów oraz nieinferencyjne, czyli poprzedzające filozoficzne argumenty. Ważne są intuicje nieinferencyjne, ponieważ poprzez swoją generyczność mają być w związku przyczynowym z jakimś uniwersalnym mechanizmem poznawczym. Wyjaśnienie procesu ich generowania mogłoby rzucić światło na rolę przyczynową świadomości i samą naturę świadomości. Moja główna teza jest taka, że samo istnienie nieinferencyjnych intuicji jest wątpliwe. Uważam, że sądy problematyzujące świadomość (zwane intuicjami problemu) są silnie uwikłane w teoretyczne koncepcje oraz obarczone są polisemicznością (wieloznacznością) słów, przez co albo są intuicjami inferencyjnymi, albo nie są intuicjami problemu per se. Powyższe twierdzenia uzasadniam poprzez analizę takich pojęć, jak świadomość fenomenalna, niemożliwość i fizykalność. Wykazuję, że istnieje znaczny dystans teoretyczny między pojęciami potocznymi a filozoficznymi oraz że niektóre potoczne pojęcia cechują się niskim stopniem semantycznej izolacji, tj. nie są izolowane od nieistotnych filozoficznie znaczeń. Oznacza to, że są podatne na polisemiczność i niewłaściwe zrozumienie przez laika przedmiotu odniesienia intuicji. Dlatego, aby laik rozumiał i poprawnie odnosił intuicje problemu, musi zostać wprowadzony w odpowiedni kontekst teoretyczny, co łamie warunek nieinferencyjności.
Zitieren
APA
Kotuła, M. (2026). Założenia teoretyczne w intuicjach problemu świadomości. Roczniki Filozoficzne, 74(2), 133-149. https://doi.org/10.18290/rf26742.6
Vancouver
Kotuła M. Założenia teoretyczne w intuicjach problemu świadomości. Roczniki Filozoficzne. 2026;74(2):133-149. doi:10.18290/rf26742.6
BibTeX
@article{Kotua2026,
author = {Kotuła, Mikołaj},
title = {Założenia teoretyczne w intuicjach problemu świadomości},
journal = {Roczniki Filozoficzne},
year = {2026},
volume = {74},
number = {2},
pages = {133--149},
doi = {10.18290/rf26742.6}
}
EUVIMED