Kulturowe uczenie się innych umysłów: dynamika percepcji, języka i działania
Roczniki Filozoficzne · 29.06.2026 · 74 (2) · 103-132
DOI: 10.18290/rf26742.5 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Roczniki Filozoficzne, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Arkadiusz Gut. Die Arbeit nennt 106 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł podejmuje filozoficzną rekonstrukcję współczesnych badań nad poznaniem innych umysłów, pokazując przejście od klasycznego modelu teorii umysłu, opartego na inferencyjnym przypisywaniu stanów mentalnych, do ujęć interakcyjnych, ucieleśnionych i społeczno-kulturowych. Punktem wyjścia jest analiza danych rozwojowych i międzykulturowych, które podważają kodystyczne rozumienie języka. Broniona jest teza, że język nie jest ani narzędziem translacji uprzednio danych reprezentacji, ani autonomicznym systemem formującym poznanie „od góry”, lecz elementem dynamicznych praktyk społecznych współkonstytuujących rozumienie społeczne. W tym kontekście proponuję uzupełnić model interakcyjny o kategorię protomyśli, rozumianej jako przedsemantyczny i ucieleśniony poziom organizacji doświadczenia. Protomyśl pełni funkcję brakującego ogniwa między percepcją, działaniem, interakcją społeczną i językiem, a zarazem pozwala lepiej wyjaśnić kulturowe różnicowanie trajektorii rozwoju kompetencji tradycyjnie wiązanych z poznaniem społecznym.
Zitieren
APA
Gut, A. (2026). Kulturowe uczenie się innych umysłów: dynamika percepcji, języka i działania. Roczniki Filozoficzne, 74(2), 103-132. https://doi.org/10.18290/rf26742.5
Vancouver
Gut A. Kulturowe uczenie się innych umysłów: dynamika percepcji, języka i działania. Roczniki Filozoficzne. 2026;74(2):103-132. doi:10.18290/rf26742.5
BibTeX
@article{Gut2026,
author = {Gut, Arkadiusz},
title = {Kulturowe uczenie się innych umysłów: dynamika percepcji, języka i działania},
journal = {Roczniki Filozoficzne},
year = {2026},
volume = {74},
number = {2},
pages = {103--132},
doi = {10.18290/rf26742.5}
}
EUVIMED