EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

DEVNE-VARNA KANAL PROJESİ

Selçuk Sarı

Karadeniz İncelemeleri Dergisi · 05.11.2026 · 20 (41) · 109-122

DOI: 10.18220/kid.2079913 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Karadeniz İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 05.11.2026. Verfasst von Selçuk Sarı. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Osmanlı Devleti, Balkan coğrafyasını hâkimiyeti altına aldıktan sonra imar ve iskân faaliyetleri başlatır. Bölgedeki askeri ve sivil hareketliliğin sürdürülmesi, işlevsel bir ulaşım ağını zorunlu kılar. Hâkim olduğu coğrafyayı kendi gereksinimleri doğrultusunda şekillendirme kapasitesine sahip Osmanlı Devleti, yollar ve köprüler inşa etmek suretiyle karayolu ağını tesis etmeye öncelik verir. Balkan coğrafyasının ve Osmanlı Avrupası’nın temel ulaşım ağı olan Tuna Nehri de bu süreçte dizayn edilir. Seyrüsefer koşullarının iyileştirilmesi amacıyla nehir yatağının belirli kesimleri yeniden düzenlenir. Nehrin öte yakasına ve Tuna havzasına hâkimiyeti sağlayan, Osmanlı’nın bölgedeki gücünü pekiştiren bir filo da vücuda getirilir. Nehrin koşullarına uygun şekilde inşa edilen ve ince donanma olarak da anılan Tuna donanması, her çatışma döneminde askeri güç ve lojistik destek sağlayarak kilit bir rol üstlenir. Zamanla gereksinimlerin genişlemesi ve buna paralel olarak bir dönüşüm yaşanması; Karadeniz, Adalar Denizi ve Tuna Nehri’ni birbirine bağlamaya yönelik projelerin gündeme gelmesine yol açar. Bu projeler arasında Devne-Varna Kanal Projesi öne çıkmaktadır. Varna Limanı ile Devne Gölü’nü birbirine bağlamayı hedefleyen proje, askerî ve ticari denizcilik kapasitesini geliştirme amacı taşımaktadır. İlaveten Rusçuk-Varna demiryolu güzergâhına paralel bir kanal inşasına ilişkin teklifler de sunulur. Bu doğrultuda fizibilite çalışmaları yürütülür; keşif amacıyla mühendisler görevlendirilir, işçi ihtiyacı ile inşaat malzemeleri ayrıntılı biçimde belirlenir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sürecinde Karadeniz ile Devne Gölü’nü bir kanal aracılığıyla birleştirme fikri yeniden ön plana çıkar. Varna Kumandanı Hasan Paşa bu meseleyi tekrar gündeme taşır fakat yüksek maliyetler ile siyasi istikrarsızlık projenin hayata geçirilmesini engeller. Savaşın ardından bölge Osmanlı idaresinden çıkar ve bölgede Bulgaristan Prensliği dönemi başlar. Bulgar yönetimi bölgede askeri ve ticari amaçlı bir kanalın açılmasını planlar. Neticede Bulgarlar 1906 yılında harp gemilerinin geçişine uygun bir kanal inşa ederek işletmeye açar. Bölgede yeni bir suyolu oluşturulması meselesi günümüzde de güncelliğini sürdürmektedir. Bu çalışmada Devne-Varna Kanalı örneği üzerinden Osmanlı denizcilik ve imar politikası ile Balkanlarda varlık sürdürme çabası incelenmektedir.

Zitieren

APA

Sarı, S. (2026). DEVNE-VARNA KANAL PROJESİ. Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 20(41), 109-122. https://doi.org/10.18220/kid.2079913

Vancouver

Sarı S. DEVNE-VARNA KANAL PROJESİ. Karadeniz İncelemeleri Dergisi. 2026;20(41):109-122. doi:10.18220/kid.2079913

BibTeX
@article{Sar2026,
  author = {Sarı, Selçuk},
  title = {DEVNE-VARNA KANAL PROJESİ},
  journal = {Karadeniz İncelemeleri Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {20},
  number = {41},
  pages = {109--122},
  doi = {10.18220/kid.2079913}
}
Kostenlos starten →