TRABZON SÜLÜKLÜ MEZARLIĞINDA BULUNAN 19. YÜZYIL ERKEK MEZAR TAŞLARI-III (1850-1874)
Karadeniz İncelemeleri Dergisi · 02.05.2026 · 20 (40) · 159-194
DOI: 10.18220/kid.1942486 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karadeniz İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 02.05.2026. Verfasst von Raziye Çiğdem Önal. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı Devleti’nin önemli liman kentleri arasında bulunan Trabzon, Cumhuriyet’in ilanından sonra da önemini korumuştur. Cumhuriyetle birlikte yönetim şeklinin değişmesi, kentin çehresinin değişmesine de sebep olmuş; Osmanlı döneminde cami merkezli külliyelerin etrafında gelişen kentleşmenin aksine yeni dönemde kamusal meydanlar, parklar ve sosyal karakterli yapılar inşa edilmeye başlanmıştır. Kimi kentlerde rejimin kamu binalarını konumlandıracak yeni yerleşim yeri olmaması, tıpkı Trabzon’da olduğu gibi var olanı değiştirmeyi zorunlu kılmış; Osmanlı dönemi yapılarının işlevleri değiştirilerek kullanılmaya devam edilmiştir. Bu değişim esnasında Trabzon’da merkezde bulunan hazireler de süreçten etkilenmiş ve pek çok mezar taşı toplatılarak hazireler ortadan kaldırılmıştır. Trabzon’un muhtelif hazirelerinden kaldırılan bu taşlar uzun süre depolarda bekletilmiş ve 2000’li yıllarda sergilenmesine karar verilmiştir. Temelleri Cumhuriyet döneminde atılan Sülüklü Mezarlığı da bu taşların sergilendiği alanlardan biridir. 17, 18, 19 ve 20. yüzyıllara ait çok sayıda mezar taşının bulunduğu mezarlık ile ilgili yapılan çalışmaların kapsamı dışında kalan 19. yüzyıl erkek mezar taşlarının bir kısmı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Yüzyıla ait 230 erkek mezar taşının tek bir çalışmanın kapsamını aşıyor olması, yüzyılı çeyrek dilimler halinde ayrı ayrı monografik çalışmaya dönüştürmeyi zorunlu kılmıştır. Yüzyılın ilk yarısına ait mezar taşları iki ayrı çalışma ile literatüre sunulmuş, serinin üçüncüsü olan bu makalede ise 1850-1874 yılları arasında yapılmış mezar taşlarına odaklanılmıştır. Taşların formları, başlık türleri ve süslemelerinin döneme hakim sanat üslubu açısından değerlendirilmesinin yanı sıra kitabelerin sunduğu veriler çerçevesinde dönemin toplum yapısına ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Zitieren
APA
Önal, R. Ç. (2026). TRABZON SÜLÜKLÜ MEZARLIĞINDA BULUNAN 19. YÜZYIL ERKEK MEZAR TAŞLARI-III (1850-1874). Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 20(40), 159-194. https://doi.org/10.18220/kid.1942486
Vancouver
Önal RÇ. TRABZON SÜLÜKLÜ MEZARLIĞINDA BULUNAN 19. YÜZYIL ERKEK MEZAR TAŞLARI-III (1850-1874). Karadeniz İncelemeleri Dergisi. 2026;20(40):159-194. doi:10.18220/kid.1942486
BibTeX
@article{nal2026,
author = {Önal, Raziye Çiğdem},
title = {TRABZON SÜLÜKLÜ MEZARLIĞINDA BULUNAN 19. YÜZYIL ERKEK MEZAR TAŞLARI-III (1850-1874)},
journal = {Karadeniz İncelemeleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {20},
number = {40},
pages = {159--194},
doi = {10.18220/kid.1942486}
}
EUVIMED