Eleştirel Düşünmenin Yıkıcı Görüntüsü: Sürrealist Fotoğraflar Üzerine Göstergebilimsel Bir Değerlendirme
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ · 15.04.2026 · 19 (1) · 164-191
DOI: 10.18094/josc.1676746 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ, online erschienen am 15.04.2026. Verfasst von Melek Özkar und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 65 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma eleştirel düşünme kapsamında, mantıksal bir bakış açısı çerçevesinde ortaya çıkan yargıların, görüntülerinde mantık sınırlarını zorlayan sanatsal bir akımın temsilcisi olan Sürrealizm’deki yansımalarını keşfetmeyi amaçlamıştır. Şüphe, sorgu, veri, kanıt ve neden-sonuç ilişkisi bağlamında ilerleyen eleştirel düşünmenin, akıl ve mantık ilişkilerine yer verilmeyen Sürrealizm sanatında ne şekilde yansıtıldığı problemine dayanan çalışmada göstergebilim yöntemi kullanılmıştır. Göstergebilimin odağında, “işaret” anlamına gelen “gösterge” kavramı bulunur. Gösterge; görüntüsel gösterge, belirtisel gösterge ve simge olmak üzere üç türe ayrılır. Nesnelere anlam yükleyen ve doğrudan bir temsil sunan, görüntüsel göstergedir. Sürrealist sanat eserlerinin incelendiği bu çalışmada, görüntüsel gösterge kapsamında gösterge, gösteren, gösterilen, düzanlam ve yananlam başlıkları altında analizler yapılmıştır. Çalışmanın evrenini sürrealist fotoğraflar, örneklemini ise sürrealist bir fotoğrafçı olan Eric Johansson’ın fotoğrafları oluşturmuştur. Gösterge, gösteren, gösterilen, düzanlam ve yananlam başlıkları altında incelenen fotoğraflar; “Demand and Supply”, “Impact” ve “We-saw” adlı eserlerdir. Elde edilen bulgular, dünyaya eleştirel bir göz ile bakan Johansson’ın fotoğraflarında, insan davranışlarının neden olduğu doğa tahribatlarına ve bunların doğurabileceği birtakım olumsuz sonuçlara odaklandığını göstermiştir. Sonuç olarak sorgu, kanıt ve neden-sonuç ilişkisi bağlamında ilerleyerek birtakım yargılara varmanın ve bunları sanat yolu ile aktarabilmenin, akıl ve mantık ilişkilerine yer verilmeyen Sürrealizm sanat akımı ile mümkün olduğu görülmüştür. Bunun gerçekleşebilmesi için ortaya çıkan fikirden itibaren sürecin planlı bir şekilde ilerlemesi, Sürrealizm’in temel nitelik ve ilkelerine uyulması, fotoğrafın doğasına, kullanılan teknolojiye, görsel retoriğe hâkim olunması ve de tutarlı bir görsel dil ve üslûba sahip olunması gerektiği anlaşılmıştır.
Zitieren
APA
Özkar, M., & Arıkan, A. (2026). Eleştirel Düşünmenin Yıkıcı Görüntüsü: Sürrealist Fotoğraflar Üzerine Göstergebilimsel Bir Değerlendirme. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ, 19(1), 164-191. https://doi.org/10.18094/josc.1676746
Vancouver
Özkar M, Arıkan A. Eleştirel Düşünmenin Yıkıcı Görüntüsü: Sürrealist Fotoğraflar Üzerine Göstergebilimsel Bir Değerlendirme. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ. 2026;19(1):164-191. doi:10.18094/josc.1676746
BibTeX
@article{zkar2026,
author = {Özkar, Melek and Arıkan, Abdulgani},
title = {Eleştirel Düşünmenin Yıkıcı Görüntüsü: Sürrealist Fotoğraflar Üzerine Göstergebilimsel Bir Değerlendirme},
journal = {SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ},
year = {2026},
volume = {19},
number = {1},
pages = {164--191},
doi = {10.18094/josc.1676746}
}
EUVIMED