EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Devletçilik Modelinin Ortaya Çıkışı ve Kurumsallaşması

Lütfi Arslan

Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 28.06.2026 · 26 (2) · 890-918

DOI: 10.18037/ausbd.1820731 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Lütfi Arslan. Die Arbeit nennt 153 Literaturangaben. Gefördert von: Yok.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Erken Cumhuriyet Dönemi’nin ekonomi politikasını belirleyen devletçilik ilkesini tarihsel arka planı, teorik temelleri ve kurumsal sonuçları üzerinden çok boyutlu bir perspektifle analiz etmektedir. Çalışma, Osmanlı’dan devralınan sanayi mirası ve 1929 Dünya Ekonomik Bunalımının getirdiği zorunluluklar karşısında, genç Türkiye’nin ekonomik bağımsızlık arayışında neden özgün bir devletçilik modeline yöneldiğini tartışmaya açmaktadır. Bu doğrultuda Sovyetler Birliği, ABD, İtalya, Japonya ve Almanya gibi dönemin küresel iktisadi yaklaşımları da incelenerek, Türkiye'nin bu modellerden süzülen milli bir sentezi nasıl inşa ettiği ortaya konmaktadır. Araştırmada, nitel kaynak analizi ve betimleyici yaklaşım metodolojisi benimsenerek mevcut tarihsel veriler karşılaştırmalı bir süzgeçten geçirilmiştir. Birincil arşiv belgeleri (BCA), dönemin resmi yayınları, iktisatçı ve tarihçilerin ön plana çıkan görüşlerinin yer aldığı kaynaklar karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu çalışmada; devletçilik modelinin sadece bir ekonomik müdahale aracı olmayıp, aynı zamanda sosyal modernleşme ve ulus inşa projesinin bir parçası olduğu, devletçiliğin Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ve bunun sonuçlarıyla kurumsal temellere oturduğu, temel sanayi yatırımlarının hayata geçirilmesi, sanayi üretiminde onlarca fabrika kurulması suretiyle planda %96'lık olağanüstü bir artış sağlandığı tespitinde bulunulmuştur. Ayrıca Türkiye’ye özgü geliştirilen devletçilik modelinin Türkiye'yi tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş sürecinde önemli bir yapısal dönüşüme uğrattığı ve karma ekonomiye dayalı, özel teşebbüsü dışlamayan, planlı ve millî bir kalkınma modeli olarak hem ekonomik hem de sosyal alanda başarılı sonuçlar vererek, Türkiye'nin sanayileşme dinamiğinin temelini oluşturduğu bulgularına ulaşılmıştır.

Förderung

  • Yok

Zitieren

APA

Arslan, L. (2026). Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Devletçilik Modelinin Ortaya Çıkışı ve Kurumsallaşması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 890-918. https://doi.org/10.18037/ausbd.1820731

Vancouver

Arslan L. Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Devletçilik Modelinin Ortaya Çıkışı ve Kurumsallaşması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;26(2):890-918. doi:10.18037/ausbd.1820731

BibTeX
@article{Arslan2026,
  author = {Arslan, Lütfi},
  title = {Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Devletçilik Modelinin Ortaya Çıkışı ve Kurumsallaşması},
  journal = {Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {26},
  number = {2},
  pages = {890--918},
  doi = {10.18037/ausbd.1820731}
}
Kostenlos starten →