BRICS-TM Ekonomilerinde AR-GE Performansı: CRITIC temelli COPRAS Bütünleşik Model Önerisi
Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 27.03.2026 · 24 (1) · 487-505
DOI: 10.18026/cbayarsos.1877561 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 27.03.2026. Verfasst von Bekir Çınar. Die Arbeit nennt 4 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Araştırma ve geliştirme (AR-GE), yenilikçi ürün ve teknolojilerin geliştirilmesi, üretkenliğin artırılması ve sürdürülebilir ekonomik büyümenin sağlanmasında temel unsurlarından biridir. AR-GE performansı yüksek ülkeler, yüksek katma değerli üretim yapıları sayesinde teknolojik bağımsızlıklarını güçlendirmekte ve küresel değer zincirlerinde üst basamaklara yükselmektedir. Bu kapsamda, gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan BRICS-TM ülkeleri (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika, Türkiye ve Meksika), AR-GE kapasitelerini artırmaları halinde küresel ekonomi içinde daha güçlü bir konum elde etme potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada BRICS-TM ülkelerinin AR-GE performansı; fikri mülkiyet hakları ücretleri, patent ve marka başvuruları, bilimsel yayın sayıları, AR-GE harcamaları ve ileri teknoloji ihracatı gibi göstergeler kullanılarak analiz edilmiştir. 2019-2021 dönemine ait ikincil verilerle uygulanan CRITIC-COPRAS bütünleşik model sonuçlarına göre Çin tüm yıllarda en yüksek AR-GE performansına sahip ülke olarak öne çıkmıştır. Güney Afrika istikrarlı biçimde ikinci sırada yer alırken, Rusya ve Hindistan dönem boyunca en düşük performansı sergilemiştir.
Zitieren
APA
Çınar, B. (2026). BRICS-TM Ekonomilerinde AR-GE Performansı: CRITIC temelli COPRAS Bütünleşik Model Önerisi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 487-505. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1877561
Vancouver
Çınar B. BRICS-TM Ekonomilerinde AR-GE Performansı: CRITIC temelli COPRAS Bütünleşik Model Önerisi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;24(1):487-505. doi:10.18026/cbayarsos.1877561
BibTeX
@article{nar2026,
author = {Çınar, Bekir},
title = {BRICS-TM Ekonomilerinde AR-GE Performansı: CRITIC temelli COPRAS Bütünleşik Model Önerisi},
journal = {Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {24},
number = {1},
pages = {487--505},
doi = {10.18026/cbayarsos.1877561}
}
EUVIMED