Bilge Kağan Yazıtı’ndaki Cinsiyet Stereotiplerinin Metin Odaklı Söylem Analizi
Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 27.03.2026 · 24 (1) · 30-43
DOI: 10.18026/cbayarsos.1617299 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 27.03.2026. Verfasst von Hamza Havuz. Die Arbeit nennt 4 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Stereotipler; basitleştirici, sınıflandırıcı, sınırlayıcı ve aynı zamanda genelleştirici kalıp düşünceler çıktısıdır. Kalıp düşüncelerin hareket alanında ise mutlaka bir merkez ve hedef konumu bulunur. Stereotipler bu noktada iki işlev üstlenerek merkezi oluşturan hem “biz” grubunu hem de “hedef konumu” niteler. Araştırma, Türkçedeki cinsiyet stereotiplerinin erişilebilir en eski kaynaklar üzerinden söyleme dayalı temel referans noktalarının anlaşılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmada Türkçenin kadim dil yadigârlarından biri olan Bilge Kağan Yazıtı'ndaki cinsiyet stereotipleri ayrıştırılmış, elde edilen veriler metin odaklı söylem analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Yazıtta kullanılan dil birimlerinin cinsiyet stereotiplerini nasıl şekillendirdiği, cinsiyet temsilleri üzerinden güç ilişkileri ve ideolojik yapıların nasıl ifade edildiği, hangi dil ve söylem yapılarıyla kurulduğu ve toplumsal cinsiyet rollerini nasıl yansıttıkları incelenmiştir. Araştırma sonucunda erkek ve kadınların cinsiyete dayalı hangi rollerle ilişkilendirildikleri, stereotiplerin birbirleri arasındaki geçişkenliği, fark ve benzerlikleri, toplumsal hiyerarşiyi ve liderlik yapısını desteklemedeki etkileri irdelenmiştir. Böylelikle elde edilen veriler üzerinden Türkçenin cinsiyet stereotiplerini oluşturmadaki tarihî eğilimlerine yönelik metin odaklı bazı görüşlerin ortaya konulması sağlanmıştır.
Zitieren
APA
Havuz, H. (2026). Bilge Kağan Yazıtı’ndaki Cinsiyet Stereotiplerinin Metin Odaklı Söylem Analizi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 30-43. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1617299
Vancouver
Havuz H. Bilge Kağan Yazıtı’ndaki Cinsiyet Stereotiplerinin Metin Odaklı Söylem Analizi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;24(1):30-43. doi:10.18026/cbayarsos.1617299
BibTeX
@article{Havuz2026,
author = {Havuz, Hamza},
title = {Bilge Kağan Yazıtı’ndaki Cinsiyet Stereotiplerinin Metin Odaklı Söylem Analizi},
journal = {Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {24},
number = {1},
pages = {30--43},
doi = {10.18026/cbayarsos.1617299}
}
EUVIMED