YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ANINDA GERİ BİLDİRİMİN LİSE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI MOTİVASYONUNA ETKİSİ
Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama · 13.01.2026 · 16 (1) · 131-158
DOI: 10.17943/etku.1746065 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, online erschienen am 13.01.2026. Verfasst von Cansu Şahin Kölemen und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 4-mal zitiert (Crossref) und nennt 70 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yapay zekâ teknolojilerinin eğitim ortamlarına entegrasyonu, özellikle geri bildirim süreçlerinde önemli bir dönüşüm yaratmakta ve öğrenci motivasyonunun desteklenmesine yönelik yeni olanaklar sunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ destekli anında geri bildirimin lise düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin akademik başarı motivasyonuna etkisini incelemektir. Ön test-son test kontrol gruplu deneysel desenin kullanıldığı çalışmada, İstanbul'da öğrenim gören toplam 64 dokuzuncu sınıf öğrencisi rastgele yöntemle deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Deney grubundaki öğrenciler, dört hafta süresince kompozisyon yazma etkinliklerini yapay zekâ tabanlı bir platform (ChatGPT) aracılığıyla tamamlamış ve her etkinlik sonrası anında geri bildirim almıştır. Kontrol grubundaki öğrenciler ise aynı etkinlikleri öğretmenlerinden haftalık gecikmeli yazılı dönüt alarak gerçekleştirmiştir. Öğrencilerin motivasyon düzeyleri, Sarıtepeci (2018) tarafından geliştirilen Başarı Motivasyonu Ölçeği aracılığıyla ön test ve son test şeklinde ölçülmüştür. Bağımsız örneklem t-testi sonuçlarına göre, ön testte gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmazken, son testte deney grubu lehine anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. Bu bulgu, yapay zekâ destekli anında geri bildirimin öğrencilerin içsel motivasyonunu artırabileceğini ve bu etkinin Öz Belirleme Kuramı (Deci & Ryan, 1985) kapsamında tanımlanan özerklik, yeterlik ve ilişkisellik gibi temel psikolojik ihtiyaçların desteklenmesiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, K-means kümeleme analizi yoluyla elde edilen bulgular, yapay zekâ destekli uygulamanın farklı öğrenci profilleri üzerindeki etkisini daha ayrıntılı biçimde ortaya koymuştur. Deney grubundaki farklılaşmada, öğrencilerin daha önce yapay zekâ araçlarını kullanmış olmalarının belirleyici bir unsur olduğu anlaşılmıştır. Araştırma, yapay zekâ tabanlı dönüt sistemlerinin sadece bilişsel çıktılar değil, duyuşsal kazanımlar üzerinde de etkili olabileceğini deneysel olarak ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır.
Zitieren
APA
Kölemen, C. Ş., & Şahin, E. (2026). YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ANINDA GERİ BİLDİRİMİN LİSE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI MOTİVASYONUNA ETKİSİ. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 16(1), 131-158. https://doi.org/10.17943/etku.1746065
Vancouver
Kölemen CŞ, Şahin E. YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ANINDA GERİ BİLDİRİMİN LİSE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI MOTİVASYONUNA ETKİSİ. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama. 2026;16(1):131-158. doi:10.17943/etku.1746065
BibTeX
@article{Klemen2026,
author = {Kölemen, Cansu Şahin and Şahin, Ersin},
title = {YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ANINDA GERİ BİLDİRİMİN LİSE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI MOTİVASYONUNA ETKİSİ},
journal = {Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama},
year = {2026},
volume = {16},
number = {1},
pages = {131--158},
doi = {10.17943/etku.1746065}
}
EUVIMED