Erken Dönem Sûfîlerinde Sosyal Ağ Analizi: Sülemî’nin Tabakât’ı Bağlamında İlişki Türleri ve Tabakalardaki İrtibat Ağları
Pamukkale Divinity · 28.06.2026 · (1) · 179-201
DOI: 10.17859/paudiv.1979269 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Pamukkale Divinity, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Soner Eraslan. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Ebû Abdurrahmân es-Sülemî’nin (öl. 412/1021) Tabakâtü’s-sûfiyye’si merkezinde yürütülen monografik bir inceleme olup eserdeki tabakalarda zikredilen sûfîler arası irtibat türlerini ve bu irtibatların teşkil ettiği ilişki ağlarını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Sülemî’nin biyografilerine yer verdiği sûfîlerin yaşadıkları dönem 161/777-378/988 yılları arasına tekabül ederken coğrafî yoğunlaşma ise Irak, İran, Mısır, Suriye, Hicaz ve Horasan havzalarında belirginleşmektedir. Dolayısıyla çalışmanın zaman ve mekân sınırları Tabakât’ın sunduğu tarihsel ve bölgesel çerçeve ele alınarak tayin edilmiştir. Tasavvuf geleneğinde silsilenin işlevi dikkate alındığında, erken dönem sûfî çevrelerin tesir-teessür ilişkilerinin ağ düzeyinde görünür kılınması bakımından bu çalışma mümeyyiz bir karakter arz eder. Metin analizi yöntemine başvurulan çalışmada, Tabakât’tan derlenen veriler kavramsal ve biyografik ölçütlerle tasnif edilerek kategorize edilmiş ve elde edilen bulgular nicel ve nitel olarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Eserde yer yer farklı bağlamlarda kullanılmışsa da genel bütünlük içinde sûfîler arası irtibat türleri arasında sohbet ilişkisinin belirgin bir şekilde öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca sohbet kavramının kullanım aralığı dikkate alındığında, süreçle hoca-talebe ilişkisinden mürşid-mürid ilişkisine evrildiği yönünde bir intiba ortaya çıkmaktadır. Bunun yanında sûfîler arası ilişki ağının başlarda daha sınırlı ve tek yönlü bir görünüm arz ederken süreçle irtibatların çoğaldığı ve çok yönlü bir yapıya büründüğü görülmektedir.
Zitieren
APA
Eraslan, S. (2026). Erken Dönem Sûfîlerinde Sosyal Ağ Analizi: Sülemî’nin Tabakât’ı Bağlamında İlişki Türleri ve Tabakalardaki İrtibat Ağları. Pamukkale Divinity, 179-201. https://doi.org/10.17859/paudiv.1979269
Vancouver
Eraslan S. Erken Dönem Sûfîlerinde Sosyal Ağ Analizi: Sülemî’nin Tabakât’ı Bağlamında İlişki Türleri ve Tabakalardaki İrtibat Ağları. Pamukkale Divinity. 2026:179-201. doi:10.17859/paudiv.1979269
BibTeX
@article{Eraslan2026,
author = {Eraslan, Soner},
title = {Erken Dönem Sûfîlerinde Sosyal Ağ Analizi: Sülemî’nin Tabakât’ı Bağlamında İlişki Türleri ve Tabakalardaki İrtibat Ağları},
journal = {Pamukkale Divinity},
year = {2026},
number = {1},
pages = {179--201},
doi = {10.17859/paudiv.1979269}
}
EUVIMED