5. ve 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Göç ve Mülteci Temsilinin İncelenmesi
Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi · 29.06.2026 · 15 (1) · 46-65
DOI: 10.17539/amauefd.1883495 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Emine Karasu Avcı und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmada, 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’na uygun olarak hazırlanan 5. ve 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında göç ve mülteci temsili incelenmiştir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak doküman incelemesi deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın veri kaynağını, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanarak okutulan 5. ve 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitapları oluşturmaktadır. Veriler, göç ve mülteci olgusuna ilişkin 15 temadan oluşan bir ölçüt tablosu çerçevesinde betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular; göç ve mülteciliğin ders kitaplarında görünmezliği, temsillerin çoğunlukla yardımseverlik, misafirperverlik, dayanışma, mağduriyet/merhamet söylemi ve kültürel zenginleşme ekseninde kurulduğunu göstermektedir. “Birlikte Yaşamak”, “Evimiz Dünya”, “Ortak Mirasımız”, “Yaşayan Demokrasimiz” ve “Teknoloji ve Sosyal Bilimler” öğrenme alanlarında göç ve mülteci temsiline yer verilirken “Hayatımızdaki Ekonomi” öğrenme alanında göçün ekonomik ve sınıfsal boyutlarına ilişkin herhangi bir temsile rastlanmamıştır. Temsillerin genel olarak insancıl ve değer merkezli bir çerçeve sunduğu; buna karşın hak temelli yaklaşım, vatandaşlık/kamusal katılım ve yapısal eşitsizlikler gibi boyutların sınırlı düzeyde ele alındığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu sonuçlar, ders kitaplarında göç ve mülteciliğin daha eleştirel, hak odaklı ve çoğulcu bir bakış açısıyla yeniden yapılandırılması gerektiğine işaret etmektedir.
Zitieren
APA
Avcı, E. K., & Esgel, A. Ş. (2026). 5. ve 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Göç ve Mülteci Temsilinin İncelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 46-65. https://doi.org/10.17539/amauefd.1883495
Vancouver
Avcı EK, Esgel AŞ. 5. ve 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Göç ve Mülteci Temsilinin İncelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;15(1):46-65. doi:10.17539/amauefd.1883495
BibTeX
@article{Avc2026,
author = {Avcı, Emine Karasu and Esgel, Aydın Şahin},
title = {5. ve 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Göç ve Mülteci Temsilinin İncelenmesi},
journal = {Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {1},
pages = {46--65},
doi = {10.17539/amauefd.1883495}
}
EUVIMED