EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Mekânsal Hafıza ve Kullanıcı Algısı Ekseninde Kamusal Alan Tasarımları: Topkapı Kaleiçi Meydanı Örneği

Bahar Ferah, Zeynep Semanur Ustacan

Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi · 08.11.2026 · 27 (4) · 1-19

DOI: 10.17474/artvinofd.2033848 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, online erschienen am 08.11.2026. Verfasst von Bahar Ferah und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Kentsel dokuyu meydana getiren bileşenlerden biri olan kamusal alanlar, toplumsal ilişkilerin ve yerleşim stratejilerinin şekillenmesinde etkin rol oynamaktadır. Bu bağlamda meydanlar, sosyal ilişkilerin kurulduğu, çeşitli faaliyetlerin gerçekleştirildiği ve yeşil alanlar ile bütünleşen kentsel açık mekânlar olarak nitelendirilmektedir. Tarihsel bir değere sahip meydanlar ise hem kültürel mirasın yaşatılmasına hem de mekânsal hafızanın korunmasına imkân tanıyan rekreasyon alanları olarak hizmet vermektedir. Bu tarihi meydanlardan biri de İstanbul’un Fatih ilçesinde konumlanan Topkapı Kaleiçi Meydanı’dır. Topkapı Kaleiçi Meydanı, tarihsel süreçteki imar faaliyetleri ve yol düzenlemeleri sonucunda özgün tarihi dokusunu kaybetmiş kamusal bir alanı oluşturmaktadır. Söz konusu meydan, yıkım odaklı müdahaleler sonucu uğradığı yapısal bozulmaların ardından, 2024 yılında başlatılan yenileme çalışmaları sonucunda sürdürülebilir tasarım ilkeleri doğrultusunda yeniden işlevlendirilerek toplumsal kullanıma kazandırılmıştır. Bu çalışma kapsamında, Topkapı Kaleiçi Meydanı’nın sahip olduğu zaman katmanları kapsamlı bir şekilde incelenerek, meydan düzenlenmesinde çevresel koşulların iyileştirilmesi, çağdaş tasarım kararlarının uygulanması ve suyun geri kazanımı ile ekolojik sürekliliğin sağlanması şeklinde alınan tasarım kararları disiplinler arası bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Çalışmada, karma araştırma deseni tercih edilmiş olup, ilk olarak kamusal alanlardaki kullanıcı algısı ve mekânsal hafıza üzerine odaklanan mevcut literatür çalışmaları analiz edilmiştir. Nicel yöntem bölümünde ise, yeniden düzenlenen meydandaki kullanıcı algısı ve mekânsal hafıza parametrelerini ölçmek amacıyla hazırlanan anket çalışması, rastgele seçilen 101 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Anket soruları, gerçekleştirilecek faktör analizi doğrultusunda ‘tasarım kararları/mekânsal kalite’, ‘kullanıcı algısı ve deneyimi’, ‘mekânsal hafıza ve kimlik’ olmak üzere üç temel başlık altında hazırlanmıştır. Anket verilerinin geçerliliği SPSS yöntemi üzerinden KMO ve Bartlett testleriyle doğrulanmıştır. Bu analizler, tarihi meydan tasarımlarında öne çıkan mekânsal hafıza ve kullanıcı algısı gibi somut olmayan kavramların istatiksel yöntemlerle birer faktör verisi haline gelmesini sağlayarak araştırmayı bilimsel verilerle desteklemektedir. Sonuç olarak bu çalışma, tarihi meydanların dönüşümünde dikkat edilmesi gereken etkenleri kullanıcı algısı ve mekânsal bellek olguları üzerinden tartışarak, gelecek çalışmalar için bir referans niteliği taşıması hedeflenmiştir.

Zitieren

APA

Ferah, B., & Ustacan, Z. S. (2026). Mekânsal Hafıza ve Kullanıcı Algısı Ekseninde Kamusal Alan Tasarımları: Topkapı Kaleiçi Meydanı Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 27(4), 1-19. https://doi.org/10.17474/artvinofd.2033848

Vancouver

Ferah B, Ustacan ZS. Mekânsal Hafıza ve Kullanıcı Algısı Ekseninde Kamusal Alan Tasarımları: Topkapı Kaleiçi Meydanı Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi. 2026;27(4):1-19. doi:10.17474/artvinofd.2033848

BibTeX
@article{Ferah2026,
  author = {Ferah, Bahar and Ustacan, Zeynep Semanur},
  title = {Mekânsal Hafıza ve Kullanıcı Algısı Ekseninde Kamusal Alan Tasarımları: Topkapı Kaleiçi Meydanı Örneği},
  journal = {Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {27},
  number = {4},
  pages = {1--19},
  doi = {10.17474/artvinofd.2033848}
}
Kostenlos starten →