Pitoresk Peyzaj Estetiği: Siirt Kenti Örneği
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi · 20.06.2026 · 27 (2) · 1-21
DOI: 10.17474/artvinofd.1925634 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, online erschienen am 20.06.2026. Verfasst von Esra Bayazıt und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, 18. yüzyıl İngiltere’sinde ortaya çıkan ve doğayı bir kompozisyon nesnesi olarak ele alan “pitoresk” (resimsi) estetik anlayışının, günümüz kentsel morfolojisini okumada analitik bir araç olarak kullanılabilirliğini Siirt kenti örneğinde incelemektedir. Araştırmada; görsel çeşitlilik, düzensiz doğallık, mekânsal derinlik, sürpriz ve sahne etkisi ile görsel çerçevelemeden oluşan beş temel pitoresk gösterge tanımlanmıştır. Metodolojik olarak nitel ve nicel tekniklerin birleştirildiği karma (hibrit) bir araştırma deseni benimsenmiş; 35 uzmanın Siirt kent dokusunu temsil eden 15 fotoğrafı 5’li Likert ölçeğiyle puanlaması sağlanmıştır. Bulgular, Siirt kentsel mekânında pitoresk estetiğin en güçlü biçimde “sürpriz ve sahne etkisi” ile “mekânsal derinlik” göstergeleri üzerinden algılandığını ortaya koymuştur. Buna karşılık, “düzensiz doğallık en düşük düzeyde algılanan gösterge olmuştur. Araştırma sonucunda Siirt'in, planlı peyzaj müdahaleleri sınırlı olmasına rağmen, sahip olduğu sert topoğrafya ve organik gelişim süreciyle “yerin dehası” (genius loci) ile bütünleşen ve “oluşmuş estetik” (emergent aesthetics) olarak tanımlanabilecek özgün bir pitoresk karakter sergilediği saptanmıştır. Çalışma, pitoresk estetiği yalnızca tarihsel bir stil değil, çağdaş kentlerin algısal okunmasında kullanılabilecek analitik bir araç olarak yeniden değerlendirmektedir.
Zitieren
APA
Bayazıt, E., & Gitmiş, E. A. (2026). Pitoresk Peyzaj Estetiği: Siirt Kenti Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 27(2), 1-21. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1925634
Vancouver
Bayazıt E, Gitmiş EA. Pitoresk Peyzaj Estetiği: Siirt Kenti Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi. 2026;27(2):1-21. doi:10.17474/artvinofd.1925634
BibTeX
@article{Bayazt2026,
author = {Bayazıt, Esra and Gitmiş, Esra Abacıoğlu},
title = {Pitoresk Peyzaj Estetiği: Siirt Kenti Örneği},
journal = {Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {27},
number = {2},
pages = {1--21},
doi = {10.17474/artvinofd.1925634}
}
EUVIMED