Family relationships and auditory behaviors of children with central auditory processing disorders (CAPD) in relation to parental stress
Nowa Audiofonologia · 31.07.2026 · 15 (2) · 41-60
DOI: 10.17431/na/224962 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nowa Audiofonologia, online erschienen am 31.07.2026. Verfasst von Joanna Kobosko und 6 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 61 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 3.0).
Themen: Kinderkrankenpflege
Abstract (Originalsprache)
Wstęp Rodzice dzieci z centralnymi zaburzeniami przetwarzania słuchowego (CAPD) mogą doświadczać podwyższonego poziomu stresu rodzicielskiego związanego m.in. z trudnościami ich dzieci w sferze percepcji słuchowej, komunikowania się, rozwoju mowy i języka czy uczenia się, w porównaniu do rodziców dzieci ze słuchem w normie. Stres rodzicielski jest uwarunkowany funkcjonowaniem systemu rodzinnego, a także zazwyczaj współwystępuje z poziomem trudności dziecka w związku z danym zaburzeniem czy innymi stresogennymi – w percepcji rodzica – cechami dziecka. Do tej pory badania na ten temat są nieliczne. Cel pracy: Celem badania była ocena funkcjonowania rodzin z dziećmi z CAPD w świetle Modelu kołowego systemów rodzinnych i małżeńskich D.H. Olsona oraz trudności dzieci występujących w związku z ośrodkowymi zaburzeniami przetwarzania słuchowego, w opinii rodziców, w aspekcie nasilenia stresu rodzicielskiego, a także poznanie zależności między stresem rodzicielskim a funkcjonowaniem rodzin, poziomem zachowań słuchowych dziecka oraz wybranymi czynnikami socjodemograficznymi. Materiał i metody Badaniami objęto 148 rodziców (w tym 9,5% stanowili ojcowie) dzieci z CAPD, którzy zostali podzieleni na trzy grupy: rodziców dzieci wyłącznie z CAPD (CAPD1), rodziców dzieci z CAPD i współwystępującymi zaburzeniami rozwoju mowy i języka lub/i artykulacji (CAPD2) oraz rodziców dzieci z CAPD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi lub poważnymi chorobami somatycznymi (CAPD3). Wykorzystano: Skalę stresu rodzicielskiego (PSS-PL), Skale oceny rodziny (SOR), Skalę zachowań słuchowych (SAB) oraz ankietę informacyjną. Wyniki Poziom stresu rodzicielskiego w badanych grupach rodziców dzieci z CAPD był porównywalny, podobnie jak większość wymiarów funkcjonowania rodzin, z wyjątkiem Niezwiązania i Splątania, które istotnie różnicują badane rodziny. Podwyższone wyniki Niezwiązania i Splątania uzyskały rodziny z grupy CAPD2 względem rodzin CAPD1. Natomiast rodziny z grupy CAPD3 uzyskały wyższe wyniki Niezwiązania względem rodzin CAPD1. Stwierdzono również, że nasilenie stresu rodzicielskiego pozwala przewidzieć podwyższony poziom Niezwiązania i Chaotyczności systemów rodzinnych oraz obniżony poziom Zadowolenia z życia rodzinnego. Nasilenie trudności związanych z CAPD u dzieci (SAB) koreluje, choć słabo, ze stresem rodzicielskim; jedynie w grupie CAPD2 pozwala przewidzieć jego nasilenie. Wyższe wykształcenie rodziców, większa liczba dzieci oraz młodszy wiek dziecka pozostają w związku z wyższym poziomem stresu rodzicielskiego. Wnioski Rodziny z dzieckiem z CAPD wymagają różnych form wsparcia psychologicznego celem wzmocnienia więzi emocjonalnej i poczucia bliskości oraz zmniejszenia Chaotyczności systemów rodzinnych, a także zwiększenia Zadowolenia z życia rodzinnego, co będzie sprzyjać obniżeniu stresu rodzicielskiego. Uwagi i wsparcia mogą wymagać rodzice, których dzieci przejawiają trudności w rozwoju mowy i języka i/lub artykulacji, gdyż w ich percepcji stresogenność zachowań słuchowych (trudności związanych z CAPD) dziecka sprzyja doświadczaniu stresu rodzicielskiego. W grupie ryzyka podwyższonego stresu rodzicielskiego znajdują się rodzice dzieci z CAPD posiadający wyższe wykształcenie oraz rodzice młodszych dzieci i wychowujący większą liczbę dzieci.
Zitieren
APA
Kobosko, J., Śliwa, L., Ganc, M., Zielińska, E., Cinkowska, M., Jędrzejczak, W. W., & Skarżyński, H. (2026). Family relationships and auditory behaviors of children with central auditory processing disorders (CAPD) in relation to parental stress. Nowa Audiofonologia, 15(2), 41-60. https://doi.org/10.17431/na/224962
Vancouver
Kobosko J, Śliwa L, Ganc M, Zielińska E, Cinkowska M, Jędrzejczak WW, et al. Family relationships and auditory behaviors of children with central auditory processing disorders (CAPD) in relation to parental stress. Nowa Audiofonologia. 2026;15(2):41-60. doi:10.17431/na/224962
BibTeX
@article{Kobosko2026,
author = {Kobosko, Joanna and Śliwa, Lech and Ganc, Małgorzata and Zielińska, Edyta and Cinkowska, Monika and Jędrzejczak, W. Wiktor and Skarżyński, Henryk},
title = {Family relationships and auditory behaviors of children with central auditory processing disorders (CAPD) in relation to parental stress},
journal = {Nowa Audiofonologia},
year = {2026},
volume = {15},
number = {2},
pages = {41--60},
doi = {10.17431/na/224962}
}
EUVIMED