Genomik verilerin güvenliği için transformer ağı destekli DNA şifreleme
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi · 20.07.2026 · 41 (2) · 841-854
DOI: 10.17341/gazimmfd.1619337 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, online erschienen am 20.07.2026. Verfasst von Alev Kaya und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 56 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Teknolojik gelişmeler, genomik verilerin toplanması, işlenmesi ve iletilmesini mümkün kılarken, bu verilerin korunması kritik bir zorluk oluşturmaktadır. Mevcut şifreleme yöntemleri, yüksek işlem maliyetleri, karmaşık anahtar yönetimi ve sınırlı rastgelelik gibi nedenlerle geniş veri setlerinde yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma, DNA hesaplamalarını ve transformer sinir ağı mimarisini birleştiren yenilikçi bir şifreleme sistemi önermektedir. Sistem, DNA hesaplamaları ve transformer sinir ağı mimarisi ile verileri şifrelerken, aynı zamanda güvenliği artırmak için dinamik bir sözde rastgele sayı üreteci (PRNG) geliştirmiştir. Üretilen DNA baz dizilimli dinamik PRNG, tüm NIST testlerini başarıyla geçerek güvenilir bir rastgelelik sunmuş, sinir ağı ise referans veriye bağımlı olmaksızın anahtar dizini oluşturmayı başarmıştır. Yöntemin, yüksek entropili DNA dizilerinin avantajları ve moleküler seviyede hesaplamaların paralel işlem kapasitesi sayesinde sofistike saldırılara karşı dayanıklı olduğu kanıtlanmıştır. Test sonuçları, hem küçük hem de büyük veri setlerinde geleneksel yöntemlere kıyasla kayda değer performans artışlarını ortaya koymuştur. Şifreleme ve çözme süreçlerinde sırasıyla 909 ve 1071 kat daha hızlı sonuçlar elde edilmiş, büyük veri setlerinde bu oranlar şifreleme için 923 kata, şifre çözme için ise 1714 kata kadar çıkmıştır. Farklı saldırı türlerine karşı kapsamlı koruma sağlayan bu sistem, geniş çaplı genomik verilerin güvenliği için güçlü ve hızlı bir çözüm sunarak, transformer sinir ağlarının kriptografideki potansiyelini göstermektedir.
Zitieren
APA
Kaya, A., & Türkoğlu, İ. (2026). Genomik verilerin güvenliği için transformer ağı destekli DNA şifreleme. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(2), 841-854. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1619337
Vancouver
Kaya A, Türkoğlu İ. Genomik verilerin güvenliği için transformer ağı destekli DNA şifreleme. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2026;41(2):841-854. doi:10.17341/gazimmfd.1619337
BibTeX
@article{Kaya2026,
author = {Kaya, Alev and Türkoğlu, İbrahim},
title = {Genomik verilerin güvenliği için transformer ağı destekli DNA şifreleme},
journal = {Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {41},
number = {2},
pages = {841--854},
doi = {10.17341/gazimmfd.1619337}
}
EUVIMED