Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen illerde görev yapan gazetecilerin afet haberciliğine ilişkin deneyimleri
Hitit Sosyal Bilimler Dergisi · 30.04.2026 · 19 (1) · 188-213
DOI: 10.17218/hititsbd.1644323 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Fırat Özdemir und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Medyanın afet öncesi ve sonrasında toplum için önemli görevleri bulunmaktadır. Haber verme, bilgi sağlama, bilinçlendirme, farkındalık oluşturma ve toplumu iyileştirme süreçlerine katkı sağlama olarak sıralanabilecek bu görevlerin temel aktörü gazetecidir. Deprem gibi afetler toplumu etkilerken afetteki olayları bire bir yaşayan gazeteciyi etkilemesi de kaçınılmazdır. Çalışmanın temel amacı Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkilediği 11 ildeki gazetecilerin afet sırasında ve sonrasında yaşadıkları sorunlar eşliğinde afet haberciliğine ilişkin deneyimlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Çalışma doğrultusunda Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023’teki depremlerin etkilediği 11 ilde yaşayan ve buralarda mesleklerini sürdüren gazeteciler arasından seçilen, her ilden 5 kişi olmak üzere toplam 55 gazeteci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmeler sonrasında elde edilen veriler içerik analizi yöntemi çerçevesinde “tematik analiz” tekniği kullanılarak içerik analizine tabii tutulmuştur. Çalışmanın sonuçları gazetecilerin medyanın etkili bir role sahip olduğunun bilincinde olduklarını, bu bağlamda görevlerinin sorumluluğunu taşıdıklarını ortaya koymuştur. Afet haberciliği alanında ağırlıklı olarak eğitim almadıklarını ifade eden katılımcılar tüm deneyimlerini genellikle yaşayarak edindiklerine vurgu yapmışlardır. Afet sırasında ve sonrasında ailelerinin ve kendilerinin barınacak yer bulamamaları, ekipman eksiklikleri ve internet sorunları görevlerini yapmalarını zorlaştırmıştır. Özellikle sosyal medyadan ulaştırılan yalan/sahte haberler, “hızlı olma” kaygısıyla teyit edilmeden yayılan bilgiler etik bağlamda çeşitli sorunlara neden olmuştur. Ayrıca resmi kaynaklara erişimde zorlanmalarının da etik bir şekilde haber vermeleri noktasında sorunlara neden olduğunu ifade etmişlerdir. Afet sonrası deneyimlerini aktaran gazeteciler, birçok ölüm olayına tanıklık etme, arama kurtarma ekipleriyle beraber çalışma, kendi yakınlarını kaybetme gibi pek çok travmatik olay yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Travma ve stres bozukluğu yaşadıklarını ifade eden gazeteciler tedaviye erişim konusunda da desteğe ihtiyaç duyduklarını vurgulamıştır. Gazetecilerin görevlerini aksatmadan, etik bir şekilde yerine getirebilmeleri, ihtiyaçlarının tam anlamıyla karşılanması, fiziksel ve psikolojik sağlıklarını korumaları özellikle afet dönemlerinde son derece önemlidir. Ancak bu ihtiyaçların karşılanması noktasındaki yetersizlikler, bu konuda sistemsel önlemlerin acilen alınması gereğini ortaya çıkarmıştır. Bu noktada etkili bir afetle mücadele politikasının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasının önemi gazeteciler tarafından da dile getirilmiştir.
Zitieren
APA
Özdemir, F., & Ayaz, F. (2026). Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen illerde görev yapan gazetecilerin afet haberciliğine ilişkin deneyimleri. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 188-213. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1644323
Vancouver
Özdemir F, Ayaz F. Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen illerde görev yapan gazetecilerin afet haberciliğine ilişkin deneyimleri. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;19(1):188-213. doi:10.17218/hititsbd.1644323
BibTeX
@article{zdemir2026,
author = {Özdemir, Fırat and Ayaz, Ferihan},
title = {Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen illerde görev yapan gazetecilerin afet haberciliğine ilişkin deneyimleri},
journal = {Hitit Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {19},
number = {1},
pages = {188--213},
doi = {10.17218/hititsbd.1644323}
}
EUVIMED