Kentsel ve kırsal yerleşmeler ve nüfuslarının kentleşme derecesi sınıflaması (DEGURBA) yöntemi üzerinden değerlendirilmesi: Kayseri ili örneği
Türk Coğrafya Dergisi · 30.06.2026 · (89) · 111-126
DOI: 10.17211/tcd.1880124 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk Coğrafya Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Okan Türkan. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Birleşmiş Milletler, OECD ve Avrupa Komisyonu gibi uluslararası kuruluşların iş birliğiyle ve uluslararası karşılaştırmalar için şehir, kasaba ve kırsal alanları tanımlayarak bunların nüfus sayısını belirlemek üzere hazırladığı kentleşme derecesi (DEGURBA) yöntemi Türkiye’de de uygulanmaya başlamıştır. Bu çerçevede çalışma, kentsel ve kırsal yerleşmelerin doğru sınıflandırılmasının planlama, politika geliştirme ve istatistiksel izleme açısından taşıdığı önemi vurgulamakta ve DEGURBA yönteminin Türkiye’deki uygulamasını Kayseri ili örneğinde ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, TÜİK tarafından DEGURBA yöntemine göre üretilen yerleşme ve nüfus verilerinin saha gerçekliğiyle ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koymak ve yöntemin avantajlarını ve sınırlılıklarını değerlendirmektir. Araştırmada TÜİK’in mahalle temelli DEGURBA verileri, Kayseri Büyükşehir Belediyesi CBS verileri, uydu görüntüleri ve 1 km2 grid tabanlı nüfus haritaları birlikte kullanılmış; yapı sürekliliği, mekânsal bitişiklik ve yerleşmelerin fonksiyonel özellikleri esas alınarak saha çalışmaları ve yerel yöneticilerle yapılan istişare amaçlı görüşmelerle veriler değerlendirilmiştir. Bulgular, DEGURBA’nın şehir, kasaba ve kırsal olmak üzere üçlü yerleşme sınıflama yapısının kavramsal açıdan önemli bir ilerleme sağladığını göstermektedir. Ancak DEGURBA’nın yalnızca grid tabanlı nüfus yoğunluğuna dayanmasının özellikle Akkışla, Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan ve Sarız gibi kentsel işlevleri olan ilçe merkezlerinin kırsal olarak tanımlanmasına yol açtığını göstermektedir. Buna ek olarak çalışma bulgularına göre Kayseri’nin şehir nüfusunun TÜİK verilerinden daha fazla, ancak kasaba ve kır nüfusunun daha az olduğu sonucuna varılmıştır.
Zitieren
APA
Türkan, O. (2026). Kentsel ve kırsal yerleşmeler ve nüfuslarının kentleşme derecesi sınıflaması (DEGURBA) yöntemi üzerinden değerlendirilmesi: Kayseri ili örneği. Türk Coğrafya Dergisi, 111-126. https://doi.org/10.17211/tcd.1880124
Vancouver
Türkan O. Kentsel ve kırsal yerleşmeler ve nüfuslarının kentleşme derecesi sınıflaması (DEGURBA) yöntemi üzerinden değerlendirilmesi: Kayseri ili örneği. Türk Coğrafya Dergisi. 2026:111-126. doi:10.17211/tcd.1880124
BibTeX
@article{Trkan2026,
author = {Türkan, Okan},
title = {Kentsel ve kırsal yerleşmeler ve nüfuslarının kentleşme derecesi sınıflaması (DEGURBA) yöntemi üzerinden değerlendirilmesi: Kayseri ili örneği},
journal = {Türk Coğrafya Dergisi},
year = {2026},
number = {89},
pages = {111--126},
doi = {10.17211/tcd.1880124}
}
EUVIMED