Katolik Kilisesi’nin Bilgi Üzerindeki Otoritesi ve Galileo Galilei
Milel ve Nihal · 30.06.2026 · 23 (1) · 23-54
DOI: 10.17131/milel.1885047 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Milel ve Nihal, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Dilâ Baran. Die Arbeit nennt 80 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İnsanlık tarihi boyunca dinî ve siyasî otoriteler tarafından bir güç aracı olarak kullanılan bilginin iktidarla ilişkisine dair en çarpıcı örneklerden biri, Orta Çağ Avrupa’sında bilgi üretimi ve denetimi bakımından belirleyici bir konuma sahip olan Katolik Kilisesi’nde görülmektedir. Tanrı merkezli bir bilgi anlayışına dayanan Kilise, skolastik düşünce çerçevesinde üretilen bilgiyi normatif sınırlar içine yerleştirmiş; yazılı kültürün denetiminden eğitim kurumlarının örgütlenmesine, öğretme yetkisinin belirlenmesinden düşünsel faaliyetlerin sınırlandırılmasına kadar uzanan geniş kapsamlı bir kontrol mekanizması geliştirmiştir. Bilginin ancak Kilise’nin kurumsal yapısı içinde anlam ve değer kazandığı bu anlayışta, bireyselliğe yer verilmemiştir. Nihai kaynağı Tanrı olarak kabul edilen bilgiye erişim, yalnızca Tanrı’nın yeryüzündeki temsilcisi konumunda bulunan Kilise aracılığıyla mümkün görülmüştür. Bu çalışma, Katolik Kilisesi’nin bilgi üzerindeki bu belirleyici konumuna odaklanmakta ve söz konusu otoritenin nasıl sorgulandığını Galileo Galilei örneği üzerinden incelemektedir. Çalışma kapsamında geliştirilen üç aşamalı model, Kilise’nin tarihsel süreç içinde bilgiyle kurduğu ilişkiyi üretim, aktarım ve denetim eksenlerinde ele almayı mümkün kılmakta, aynı zamanda Galileo vakasını bu uzun süreli yapısal dönüşümün bir parçası olarak konumlandırmaktadır. Bu yaklaşımla Galileo örneği din-bilim çatışmasının ötesine taşınarak Orta Çağ’dan erken modern döneme uzanan bilgi anlayışıyla ilişkili biçimde değerlendirilmektedir.
Zitieren
APA
Baran, D. (2026). Katolik Kilisesi’nin Bilgi Üzerindeki Otoritesi ve Galileo Galilei. Milel ve Nihal, 23(1), 23-54. https://doi.org/10.17131/milel.1885047
Vancouver
Baran D. Katolik Kilisesi’nin Bilgi Üzerindeki Otoritesi ve Galileo Galilei. Milel ve Nihal. 2026;23(1):23-54. doi:10.17131/milel.1885047
BibTeX
@article{Baran2026,
author = {Baran, Dilâ},
title = {Katolik Kilisesi’nin Bilgi Üzerindeki Otoritesi ve Galileo Galilei},
journal = {Milel ve Nihal},
year = {2026},
volume = {23},
number = {1},
pages = {23--54},
doi = {10.17131/milel.1885047}
}
EUVIMED