İran Musikisinde Kullanılan Yedi Destgâha Ait Ana Dizilerle Ortak Özellikler Taşıyan Türk Musikisi Makam Dizileri
Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi · 2022
DOI: 10.17120/omuifd.1077548 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2022. Verfasst von Ehsan Raeısı und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 17 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmada, İran musikisinde kullanılan yedi destgâha (هفت دستگاه) ait ana diziler, farklı müelliflerin eserleri incelenerek derlenmiştir. Bu dizilerle ortak özellikler taşıyan günümüz Türk musikisi makam dizileri, dizilerin adı, dizilerin yeri (karar sesi) ve dizideki seslerin aralık (kuruluş) özellikleri dikkate alınarak karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmada destgâhlara ait ana diziler ve makam dizileri sekiz ses ile sınırlandırılarak notaya alınmıştır. Bu inceleme ve karşılaştırmada yedi destgâha ait ana diziler ele alınmış, guşelere (گوشه) ve avazlara (آواز) ait diziler ise araştırma kapsamına alınmamıştır. Çalışmanın kuramsal zeminine ışık tutması amacıyla günümüz İran musikisindeki destgâh anlayışı ve bu musikide kullanılan destgâh (دستگاه) ve redif (ردیف) kavramları, koron (کرن) ve sori (سری) gibi değiştirici işaretler açıklanmıştır. Ayrıca dizilerin karşılaştırılmasını kolaylaştırmak amacıyla Arel-Ezgi-Uzdilek sistemi dikkate alınarak Türk musikisindeki aralıklar ve değitirici işaretler de açıklanmıştır. Araştırmada destgâh-e şur ana dizisinin uşşak makamı dizisini, destgâh-e mahur ana dizisinin çargâh makamı dizisini, destgâh-e homayun ana dizisinin hümâyun makamı dizisini, destgâh-e segâh ana dizisinin segâh makamı dizisini, destgâh-e çahargah ana dizisinin zirgüleli hicaz makamı dizisini, dastgâh-e nava ana dizisinin uşşak makamı dizisini ve destgâh-e rast pancgah ana dizisinin acemaşiran makamı dizisini çağrıştırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Zitieren
APA
Raeısı, E., & Bulut, F. (2022). İran Musikisinde Kullanılan Yedi Destgâha Ait Ana Dizilerle Ortak Özellikler Taşıyan Türk Musikisi Makam Dizileri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.17120/omuifd.1077548
Vancouver
Raeısı E, Bulut F. İran Musikisinde Kullanılan Yedi Destgâha Ait Ana Dizilerle Ortak Özellikler Taşıyan Türk Musikisi Makam Dizileri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2022. doi:10.17120/omuifd.1077548
BibTeX
@article{Raes2022,
author = {Raeısı, Ehsan and Bulut, Ferit},
title = {İran Musikisinde Kullanılan Yedi Destgâha Ait Ana Dizilerle Ortak Özellikler Taşıyan Türk Musikisi Makam Dizileri},
journal = {Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2022},
doi = {10.17120/omuifd.1077548}
}
EUVIMED