GAYRİMÜSLİM KADINLARLA EVLENEN VEYA GAYRİMENKUL TASARRUF EDEN MÜSTEMENLERE YÖNELİK 1759/1760’TA GERÇEKLEŞTİRİLEN TEFTİŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 15.06.2026 · 28 (2) · 805-832
DOI: 10.16953/deusosbil.1795878 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Ertan Ünlü. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Avrupalı devletlere verilen ahitnameler (kapitülasyonlar) çerçevesinde ticaret vs. amaçlarla Osmanlı coğrafyasında ikamet eden müstemenler (tüccar, konsolos vs.), her ne kadar oturma süreleri değişiklik gösterse de Osmanlı İmparatorluğu’nun belirli ayrıcalıklara sahip ecnebi statüsündeki geçici misafirleridir. Bu doğrultuda da Osmanlı tebaası olan gayrimüslimlerden farklı hukuk sistemine tabilerdir. Lakin müstemenler, istisnaları olsa da hukuki sınırlara zaman zaman riayet etmemiştir. Dolayısıyla imparatorluk, dönem dönem onları kontrol etmeye çaba sarf etmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun bu çabalarından biri de 1759/1760’ta gerçekleştirilmiştir ve III. Mustafa (1757-1774) konuk olarak Osmanlı topraklarında bulunan, aynı zamanda gayrimüslim kadınlarıyla evlenerek mülk tasarruf eden ya da satın alan müstemenlerin sayılmasını istemiştir. Bu çalışmada da ilgili sayımlar konu edilmekte ve imparatorluğun neden zimmi kızlarıyla evlenerek mülk tasarruf eden ya da satın alan müstemenleri gözetleme ihtiyacı duyduğu burada ele alınmaktadır. Ayrıca müstemenlere yönelik yapılan bu yoklamalar, 17. yüzyılın son çeyreğinden itibaren bozulan himaye sistemine çare arayan Osmanlı İmparatorluğu’nun 10 Ekim 1758’de gerçekleştirdiği tercüman reformunun bir devamı olarak kabul edilmektedir.
Zitieren
APA
Ünlü, E. (2026). GAYRİMÜSLİM KADINLARLA EVLENEN VEYA GAYRİMENKUL TASARRUF EDEN MÜSTEMENLERE YÖNELİK 1759/1760’TA GERÇEKLEŞTİRİLEN TEFTİŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(2), 805-832. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1795878
Vancouver
Ünlü E. GAYRİMÜSLİM KADINLARLA EVLENEN VEYA GAYRİMENKUL TASARRUF EDEN MÜSTEMENLERE YÖNELİK 1759/1760’TA GERÇEKLEŞTİRİLEN TEFTİŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;28(2):805-832. doi:10.16953/deusosbil.1795878
BibTeX
@article{nl2026,
author = {Ünlü, Ertan},
title = {GAYRİMÜSLİM KADINLARLA EVLENEN VEYA GAYRİMENKUL TASARRUF EDEN MÜSTEMENLERE YÖNELİK 1759/1760’TA GERÇEKLEŞTİRİLEN TEFTİŞ},
journal = {Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
volume = {28},
number = {2},
pages = {805--832},
doi = {10.16953/deusosbil.1795878}
}
EUVIMED