T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesinde Bulunan Anadolu Kirkitli Dokumalarının Temel Sanat Kavramları Çerçevesinde İncelenmesi
FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 24.06.2026 · (27) · 295-324
DOI: 10.16947/fsmia.1737409 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 24.06.2026. Verfasst von Sümeyye Saruhan. Die Arbeit nennt 3 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Anadolu kirkitli dokumaları Türklerin inanç sistemini, kültürel değerlerini veestetik anlayışlarını yansıtan en önemli kültür miraslarımız arasında yer almaktadır.Çatalhöyük’ten günümüze ulaşan halı ve kilim dokumaları, başlangıçta temel ihtiyaçlarayönelik olarak dokunulmuş olsa da zamanla işlevselliğin ötesine geçerek sanatsal birkimlik kazanmış ve estetik değeri yüksek sanat eserleri hâline gelmiştir.Orta Asya’dan Anadolu’ya göç eden Türk toplulukları, bu coğrafyanın inanç sistemive yaşam tarzını benimseyerek Anadolu’yu yurt edinmişlerdir. Anadolu’nun çok katmanlıkültürel birikimi ile Türklerin zengin bilgi ve deneyimleri birleşerek, özgün bir dokumageleneği olan Anadolu kirkitli dokumalarını ortaya çıkarmıştır.Temel sanat kavramları açısından değerlendirildiğinde, henüz temel sanat öğelerive ilkeleri sanatçılar tarafından tanımlanmamışken bile, Anadolu dokumalarında bukavramların izlerine rastlamak mümkündür. Kirkitli dokumalarda yer alan motifler, renkkullanımları ve kompozisyon özellikleri, bu eserlerin yalnızca birer zanaat ürünü değil;aynı zamanda estetik bir anlayışın ürünü olan sanat yapıtları olduğunu göstermektedir.Dokuyucuların sadece kendi görsel beğenileri ve estetik yaklaşımları doğrultusundaortaya koydukları bu dokumalar, Türklerin tarihsel süreçte sanatsal yeteneklerinin nedenli gelişmiş olduğunu da ortaya koymaktadır. Bu çalışmada incelenen halı ve kilim örnekleri, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nünzengin dokuma koleksiyonundan seçilmiştir. Çalışmada dokumalarda kullanılan motif,renk ve tasarım özellikleri; Temel Sanat Kavramları çerçevesinde değerlendirilmiş olupdokuma sanatındaki yeri ve işlevi vurgulanmaya çalışılmıştır.
Zitieren
APA
Saruhan, S. (2026). T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesinde Bulunan Anadolu Kirkitli Dokumalarının Temel Sanat Kavramları Çerçevesinde İncelenmesi. FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 295-324. https://doi.org/10.16947/fsmia.1737409
Vancouver
Saruhan S. T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesinde Bulunan Anadolu Kirkitli Dokumalarının Temel Sanat Kavramları Çerçevesinde İncelenmesi. FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026:295-324. doi:10.16947/fsmia.1737409
BibTeX
@article{Saruhan2026,
author = {Saruhan, Sümeyye},
title = {T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesinde Bulunan Anadolu Kirkitli Dokumalarının Temel Sanat Kavramları Çerçevesinde İncelenmesi},
journal = {FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
number = {27},
pages = {295--324},
doi = {10.16947/fsmia.1737409}
}
EUVIMED