Demokrasinin Krizine Etikopolitik Çözüm: Habermas’ın İletişimsel Eylem Teorisi
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 15 (2) · 1155-1180
DOI: 10.15869/itobiad.1831653 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Orçun Girgin und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 51 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Siyaset çalışmalarındaki önemli güncel iddialardan biri, demokrasinin bir kriz içinde olduğudur. Bu iddia, demokrasinin temelindeki aktif yurttaşlık ilkesinin zayıflamasına dayandırılmaktadır. Bu çerçevede, geç kapitalizmde yükselişe geçen rekabetçi anlayışın siyasal katılımı gözden düşürerek demokrasinin krize girmesine neden olduğu tartışılmaktadır. Demokrasinin krizini kapitalizmin içsel eğilimlerine dayandırarak çözümleyen düşünürlerin başında Jürgen Habermas gelmektedir. Politika ve ekonominin bir araya gelmesiyle oluşan sistem bütünleşmesinin toplumsal bütünleşmeden kopuş sürecini analiz eden Habermas, modern toplumu sistem ve hayat alanı olarak ikili bir boyutta kavramaktadır. Demokrasinin krizi düşüncesi bu teorik bağlam içinde anlam kazanmaktadır. Habermas demokrasinin krizini para ve güç ilişkileri içinde örgütlenen sistemin özgürlüklere dayalı hayat alanını kolonize etmesiyle açıklayan bir sosyal teori geliştirmiştir. Liberal kapitalist toplumların endemik bir özelliği olan krizler, geç kapitalizmde ilk olarak ekonomik kriz olarak kendisini gösterirken; zincirleme bir şekilde rasyonalite, meşruiyet ve motivasyon krizlerine doğru genişleyerek son kertede toplumsal bütünleşmeyi tehlikeye atmaktadır. Kitlelerin siyasal sisteme yabancılaşarak karar alma süreçlerinden çekilmesiyle görünür hale gelen motivasyon krizinin sonucu, demokrasinin bir kriz içine girmesidir. Habermas sorunların kaynağını analitik olarak ortaya koymakla birlikte, söz konusu krizin iletişimsel eylem adını verdiği öznelerarası bir etkileşim modeliyle ortadan kaldırılabileceğini iddia etmektedir. Demokrasinin amacının yurttaşların sorunlarını ortaklaşa çözebilmesi olduğu düşüncesinden hareketle Habermas, öznelerarası iletişimi demokrasinin krizini ortadan kaldırmanın anahtarı olarak kabul etmektedir. Böylece, öznelerin konsensüsü amaçlayan sürekli tartışmalarıyla beliren iletişimsel eylem, ortak sorunları çözebilmek adına katılım ve müzakere temelinde gelişen demokratik bir irade oluşumuna işaret etmektedir. Bu çalışma Habermas’ın teorisinin demokrasinin krizine çözüm oluşturabilme imkânını tartışmaktadır. Bu bağlamda, çalışma, sağlıklı bir işleyişe sahip demokratik bir sistemin varlığı için gerekli olan demokratik bir siyasal kültürün inşasının, toplumsal yaşamın mikro alanlarından genişleyen iletişimsel eylem aracılığıyla başarılabileceğini ortaya koymaya çalışmaktadır.
Zitieren
APA
Girgin, O., & Yaşar, A. (2026). Demokrasinin Krizine Etikopolitik Çözüm: Habermas’ın İletişimsel Eylem Teorisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1155-1180. https://doi.org/10.15869/itobiad.1831653
Vancouver
Girgin O, Yaşar A. Demokrasinin Krizine Etikopolitik Çözüm: Habermas’ın İletişimsel Eylem Teorisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2026;15(2):1155-1180. doi:10.15869/itobiad.1831653
BibTeX
@article{Girgin2026,
author = {Girgin, Orçun and Yaşar, Abdulkadir},
title = {Demokrasinin Krizine Etikopolitik Çözüm: Habermas’ın İletişimsel Eylem Teorisi},
journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {2},
pages = {1155--1180},
doi = {10.15869/itobiad.1831653}
}
EUVIMED