Toplumsal Cinsiyet Metaforlarının Sosyal Psikolojik Temelleri: İş Yaşamında Görünmez Engeller
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 15 (2) · 1491-1515
DOI: 10.15869/itobiad.1826849 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Nur Taluy. Die Arbeit nennt 86 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, kadınların iş yaşamında karşılaştıkları görünmez engelleri toplumsal cinsiyet metaforları, mikroagresyonlar ve sosyal psikolojik kuramlar çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada cam tavan, cam uçurum, cam duvar, cam asansör, cam kapı, yapışkan zemin, sızdıran boru, annelik duvarı ve kraliçe arı sendromu gibi metaforlar ile sessizleştirme, söz kesen erlik, fikir gaspçı abilik ve erbilmişlik gibi mikroagresyon örüntülerinin kadınların örgütsel deneyimlerini nasıl şekillendirdiği tartışılmaktadır. Çalışma, bu metafor ve mikroagresyonların toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin örgütsel, kültürel ve bilişsel boyutlarını açığa çıkaran analitik araçlar olarak işlev gördüğünü vurgulamaktadır.Makale, anlatısal ve kuramsal derleme yaklaşımı doğrultusunda hazırlanmış; ilgili literatür Web of Science, Scopus, Google Scholar ve TR Dizin veri tabanları üzerinden taranmıştır. Çalışmada sosyal öğrenme kuramı, öğrenilmiş çaresizlik, sosyal kimlik kuramı, cinsiyet rolleri kuramı, benlik değerlendirme sürdürme kuramı, atıf süreçleri, stereotip tehdidi ve bilişsel çelişki kuramı gibi sosyal psikolojik yaklaşımlar kullanılarak söz konusu metaforların ardındaki psikososyal süreçler açıklanmaktadır. Bu çerçevede kadınların iş yaşamında deneyimledikleri görünmez engellerin; yapısal ayrımcılık, içselleştirilmiş kalıp yargılar, grup dinamikleri, otomatik bilişsel süreçler ve gündelik etkileşim örüntülerinin kesişimiyle üretildiği tartışılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, toplumsal cinsiyet metaforlarını örgütsel yaşamda eşitsizliklerin farklı aşamalarda yeniden üretimini açıklayan ilişkisel süreçler olarak ele alan bütüncül bir kuramsal çerçeve sunmaktadır. Bu yaklaşım, örgütsel cinsiyet eşitsizliklerinin kültürel normlar, örgütsel yapılar ve sosyal psikolojik süreçler aracılığıyla nasıl yeniden üretildiğini görünür kılması açısından önem taşımaktadır.
Zitieren
APA
Taluy, N. (2026). Toplumsal Cinsiyet Metaforlarının Sosyal Psikolojik Temelleri: İş Yaşamında Görünmez Engeller. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1491-1515. https://doi.org/10.15869/itobiad.1826849
Vancouver
Taluy N. Toplumsal Cinsiyet Metaforlarının Sosyal Psikolojik Temelleri: İş Yaşamında Görünmez Engeller. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2026;15(2):1491-1515. doi:10.15869/itobiad.1826849
BibTeX
@article{Taluy2026,
author = {Taluy, Nur},
title = {Toplumsal Cinsiyet Metaforlarının Sosyal Psikolojik Temelleri: İş Yaşamında Görünmez Engeller},
journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {2},
pages = {1491--1515},
doi = {10.15869/itobiad.1826849}
}
EUVIMED