Mezopotamya Metinlerinde Doğa Olaylarının Siyasal Anlamı ve İdeolojik İşlevleri
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 15 (2) · 1721-1742
DOI: 10.15869/itobiad.1816781 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mehtap Dinçer. Die Arbeit nennt 51 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Doğa, insanlık tarihinin en eski dönemlerinden beri hem insan yaşamının sınırlarını belirleyen hem de toplumsal düzen ve örgütlenmenin yönünü tayin eden temel bir unsur olarak kabul edilmiştir. Antik toplumlarda doğa, fiziksel bir çevre olmasının yanı sıra insan yaşamını kuşatan, anlamlandıran ve çoğu zaman ona yön veren aşkın bir güç alanı olarak görülmüştür. Bu bakış açısına göre doğa, taşıdığı gizem nedeniyle hem korku hem hayranlık hem de itaat uyandıran kozmik bir düzenin sembolüdür. Bugün modern bilim sayesinde doğa olayları açıklanabilir, ölçülebilir ve büyük ölçüde kontrol edilebilir hâle gelmiş olsa da, doğanın bu aşkın ve simgesel yönü insanlık kültürünün derin katmanlarında varlığını sürdürmektedir. Ancak Mezopotamya gibi erken uygarlıklarda bu açıklayıcı çerçeve mevcut değildir. Bu toplumlarda doğal olaylar, fiziksel süreçler olmanın yanı sıra tanrıların iradesinin doğrudan tezahürleri olarak yorumlanmıştır. Bu yorum biçimi, hem dinî inançların hem de siyasal yapının merkezinde yer alan ortak bir anlam evreni yaratmış ve doğayı, toplumsal hayatın olduğu kadar iktidarın da ideolojik bir bileşeni hâline getirmiştir.Bu çalışmanın amacı, Mezopotamya metinlerinde doğal olgulara siyasal meşruiyetin inşasında nasıl ideolojik işlevler yüklendiğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda döneme ait yazılı kaynaklar incelenmiş; deprem, kuraklık, tutulma ve gezegen hizalanması gibi doğal olayların, fiziksel niteliklerinin ötesinde, tanrısal iradenin işaretleri olarak nasıl anlamlandırıldığı ele alınmıştır. Bu yaklaşımla çalışma, doğal olguların yalnızca çevresel faktörler olarak algılanmadığını, siyasal otoriteyi tanrısal düzene bağlayan ideolojik araçlar olarak okunduğunu ve kullanıldığını ortaya koyan bir değerlendirme sunmayı hedeflemektedir.
Zitieren
APA
Dinçer, M. (2026). Mezopotamya Metinlerinde Doğa Olaylarının Siyasal Anlamı ve İdeolojik İşlevleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1721-1742. https://doi.org/10.15869/itobiad.1816781
Vancouver
Dinçer M. Mezopotamya Metinlerinde Doğa Olaylarının Siyasal Anlamı ve İdeolojik İşlevleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2026;15(2):1721-1742. doi:10.15869/itobiad.1816781
BibTeX
@article{Diner2026,
author = {Dinçer, Mehtap},
title = {Mezopotamya Metinlerinde Doğa Olaylarının Siyasal Anlamı ve İdeolojik İşlevleri},
journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {2},
pages = {1721--1742},
doi = {10.15869/itobiad.1816781}
}
EUVIMED