Vergilendirme Alanında Makine Öğrenmesi Uygulamaları: Bibliyometrik Bir Analiz
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 15 (2) · 1037-1059
DOI: 10.15869/itobiad.1813561 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Ebru Demirkıran Ada. Die Arbeit nennt 41 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, vergilendirme ile makine öğrenmesi (Machine Learning, ML) alanlarının kesişiminde ki akademik eğilimleri, temel araştırma konularını ve uluslararası iş birliği ağlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmış ve Web of Science (WoS) veri tabanında 2025 yılı Eylül ayına kadar indekslenen yayınlar değerlendirilmiştir. Herhangi bir tarih sınırlaması yapılmamış; ancak konuyla ilgili çalışmaların 2007 yılında yayımlandığı tespit edilmiştir. Analizler VOSviewer (v.1.6.20) yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilmiş; yazar, ülke, kaynak, anahtar kelime ve atıf düzeylerinde ağ bağlantıları incelenmiştir. Bulgular, 2021 yılından itibaren akademik üretimin belirgin biçimde arttığını ve dijital dönüşüm sürecinin, vergi araştırmalarında ML uygulamalarına yönelik ilgiyi güçlendirdiğini göstermektedir. Ülke düzeyinde ABD, Çin ve Birleşik Krallık en fazla katkı sağlayan ülkeler olarak öne çıkarken, Türkiye’nin katkısının özellikle dijital vergi idaresi, finansal raporlama, ertelenmiş vergi ve vergi uyumu alanlarında son yıllarda artış gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar kelime analizine göre literatürün “tax evasion (vergi kaçakçılığı)”, “data mining (veri madenciliği)”, “neural network (yapay sinir ağı)”, “artificial intelligence (yapay zekâ-YZ)” ve “explainable AI (açıklanabilir YZ)” kavramları etrafında yoğunlaştığı görülmüştür. Bulgular, makine öğrenmesi yöntemlerinin vergi tahsilatı, risk analizi, risk odaklı denetim planlaması, vergi geliri tahmini ve sahtecilik tespiti süreçlerinde etkin biçimde kullanıldığını ortaya koymaktadır. Sonuçlar, vergilendirme alanında makine öğrenmesine yönelik araştırma eğilimlerini ortaya koymaktadır. Gelecekte yapılacak çalışmaların veri gizliliği, etik algoritmalar, açık veri politikaları ve açıklanabilir yapay zekâ konularına yönelmesinin literatürün gelişimini destekleyeceği öngörülmektedir. Ayrıca, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde yürütülecek ampirik çalışmaların literatürdeki boşlukların belirlenmesine ve vergilendirmede dijitalleşmeye ilişkin akademik tartışmaların geliştirilmesine yardımcı olacağı değerlendirilmektedir. Bu yönüyle çalışma, maliye literatürüne disiplinler arası bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır.
Zitieren
APA
Ada, E. D. (2026). Vergilendirme Alanında Makine Öğrenmesi Uygulamaları: Bibliyometrik Bir Analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1037-1059. https://doi.org/10.15869/itobiad.1813561
Vancouver
Ada ED. Vergilendirme Alanında Makine Öğrenmesi Uygulamaları: Bibliyometrik Bir Analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2026;15(2):1037-1059. doi:10.15869/itobiad.1813561
BibTeX
@article{Ada2026,
author = {Ada, Ebru Demirkıran},
title = {Vergilendirme Alanında Makine Öğrenmesi Uygulamaları: Bibliyometrik Bir Analiz},
journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {2},
pages = {1037--1059},
doi = {10.15869/itobiad.1813561}
}
EUVIMED