Satranç ile Matematik Eğitiminin Altıncı Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme ve Akıl Yürütme Becerilerine Etkisi
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 15 (2) · 1181-1201
DOI: 10.15869/itobiad.1712849 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Beyza Güngör und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben. Gefördert von: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
Abstract (Originalsprache)
Strateji ve mantıksal düşünmeyi teşvik eden yapısıyla satranç, eğitimde bilişsel becerileri destekleyen güçlü bir araç olarak görülmekte ve özellikle matematiksel düşünme üzerindeki etkilerine yönelik ilgi artmaktadır. Bu bağlamda, satranç temelli öğretim yaklaşımlarının öğrencilerin bilişsel gelişimindeki rolü kritik bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, satranç temelli matematik öğretiminin ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin problem çözme ve akıl yürütme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırma, öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Van ilinde bir devlet ortaokulunda yürütülen çalışmaya, 22’si deney, 23’ü kontrol grubunda olmak üzere toplam 45 öğrenci katılmıştır. Veriler, ortaokul düzeyine uygun olarak geliştirilmiş ve geçerliği kanıtlanmış Problem Çözme Becerileri Ölçeği (PÇBÖ) ve Akıl Yürütme Becerileri Ölçeği (AYBÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 26.0 programı ile yapılmıştır. Normallik varsayımları çarpıklık, basıklık ve Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiş olup, analizlerde ön test puanları dikkate alınarak son test karşılaştırmaları yapılmıştır. Bulgular, problem çözme becerilerinde deney grubunun ön testte daha yüksek puanlara sahip olduğunu; ancak ön test etkisi kontrol edildiğinde son test toplam puanları ve alt boyutlarda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşmadığını göstermiştir. Akıl yürütme becerilerinde ise deney grubunun son test puanlarında artış görülmesine rağmen bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildir. Etki büyüklükleri problem çözme boyutunda ihmal edilebilir düzeyde, akıl yürütme boyutunda ise düşük düzeydedir. Sonuç olarak, kısa süreli satranç temelli matematik öğretiminin 6. sınıf öğrencilerinin problem çözme ve akıl yürütme becerilerinde belirgin bir gelişim sağlamadığı anlaşılmaktadır. Etkinin daha net gözlenebilmesi için daha uzun süreli, sistematik ve stratejik problem çözme süreçleriyle ilişkilendirilen programlar ve öğrencilerin düşünme süreçlerini açıklamaya dönük nitel veriler içeren araştırmalar önerilmektedir.
Förderung
- Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
Zitieren
APA
Güngör, B., & Gök, M. (2026). Satranç ile Matematik Eğitiminin Altıncı Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme ve Akıl Yürütme Becerilerine Etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1181-1201. https://doi.org/10.15869/itobiad.1712849
Vancouver
Güngör B, Gök M. Satranç ile Matematik Eğitiminin Altıncı Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme ve Akıl Yürütme Becerilerine Etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2026;15(2):1181-1201. doi:10.15869/itobiad.1712849
BibTeX
@article{Gngr2026,
author = {Güngör, Beyza and Gök, Mustafa},
title = {Satranç ile Matematik Eğitiminin Altıncı Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme ve Akıl Yürütme Becerilerine Etkisi},
journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {2},
pages = {1181--1201},
doi = {10.15869/itobiad.1712849}
}
EUVIMED