Grenlandia 2026: geostrategiczne i gospodarcze dylematy w świetle przeszłych i współczesnych uwarunkowań prawnoustrojowych
Przegląd Prawa Konstytucyjnego · 2026 · 2026 (Nr 2 (90)) · 93-111
DOI: 10.15804/ppk.2026.02.06 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Przegląd Prawa Konstytucyjnego, 2026. Verfasst von Marian Grzybowski.
Abstract (Originalsprache)
Udokumentowane od ponad 150 lat (ofertą odkupienia od Danii z 1867 r.) zainteresowanie USA obszarem Grenlandii odżyło podczas pierwszej (2017–2021), a eksplodowało w trakcie drugiej (2024–2028) prezydentury D. Trumpa. Przybrało najpierw formę propozycji przyłączenia (się) Grenlandii do USA jako 51-ego stanu, a następnie – wskutek konfuzji tak wywołanej – oferty odkupu Grenlandii (i Grenlandczyków) od Danii. Autor konfrontuje oficjalne uzasadnienia propozycji prezydenta Trumpa: zamiar umocnienia antyrakietowej obrony kontynentu północno amerykańskiego (w tym: Grenlandii) przez budowę tzw. Złotej Kopuły z niepoddanymi upublicznieniu zamiarami przejęcia kontroli nad eksploatacją grenlandzkich złóż ropy, gazu i minerałów. Wskazuje na prawno-ustrojowe przesłanki odmowy ze strony Danii (od wejścia w życie konstytucji z 1953 r. Grenlandia jest częścią terytorium Królestwa Danii). Szczególną uwagę poświęca motywom dystansowania się od ofert prezydenta Trumpa przez para-państwowe organy Grenlandii: parlament i rząd grenlandzki, przy gremialnym wsparciu Grenlandczyków. Wskazuje na istotny z perspektywy polityczno-ustrojowej motyw niechęci i sprzeciwu: zaangażowanie w procesy ukierunkowane na uzyskanie odrębnej i niezależnej państwowości grenlandzkiej, a tym samym – na uzyskanie pełnej (przy już występującej – znacznej) możliwości wykorzystywania bogatych zasobów: ropy, gazu, metali i minerałów oraz zasobów wód opływających Grenlandię.
Zitieren
APA
Grzybowski, M. (2026). Grenlandia 2026: geostrategiczne i gospodarcze dylematy w świetle przeszłych i współczesnych uwarunkowań prawnoustrojowych. Przegląd Prawa Konstytucyjnego, 2026(Nr 2 (90)), 93-111. https://doi.org/10.15804/ppk.2026.02.06
Vancouver
Grzybowski M. Grenlandia 2026: geostrategiczne i gospodarcze dylematy w świetle przeszłych i współczesnych uwarunkowań prawnoustrojowych. Przegląd Prawa Konstytucyjnego. 2026;2026(Nr 2 (90)):93-111. doi:10.15804/ppk.2026.02.06
BibTeX
@article{Grzybowski2026,
author = {Grzybowski, Marian},
title = {Grenlandia 2026: geostrategiczne i gospodarcze dylematy w świetle przeszłych i współczesnych uwarunkowań prawnoustrojowych},
journal = {Przegląd Prawa Konstytucyjnego},
year = {2026},
volume = {2026},
number = {Nr 2 (90)},
pages = {93--111},
doi = {10.15804/ppk.2026.02.06}
}
EUVIMED