Nie tylko ary i indyki. Fauna amerykańska na arrasach Zygmunta Augusta
Folia Historica Cracoviensia · 30.06.2026 · 32 (1) · 5-22
DOI: 10.15633/fhc.32101 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Folia Historica Cracoviensia, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Julia Czapla. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Przedmiotem artykułu są przedstawienia amerykańskich zwierząt na arrasach Zygmunta Augusta. Wykonane ok. 1560 roku werdiury to dość realistyczne przedstawienia fauny zarówno Starego, jak i Nowego Świata. Występujące na nich ary, małpki, indyki i lama były wówczas znane w Europie i często, acz nie zawsze realistycznie, ukazywane. W artykule stawiam tezę, że także inne stworzenia na werdiurach mogą być przedstawieniami zwierząt amerykańskich. Analiza relacji podróżników I połowy XVI wieku (Kolumba, Vespucciego, Enciso i Fernándeza de Oviedo) wskazuje, że większość fauny Nowego Świata opisywano nazwami europejskich gatunków. W artykule staram się zidentyfikować, które z werdiur mogą być przedstawieniami amerykańskiej fauny: zarówno tej przywożonej do Europy i możliwej do zobaczenia w Niderlandach ok. 1550 roku, jak i znanej tylko z opisów (np. pumy jako lwy i wyjce jako koty z długimi ogonami). W tej interpretacji arrasy są wyrazem marzenia Zygmunta Augusta o Nowym Świecie.
Zitieren
APA
Czapla, J. (2026). Nie tylko ary i indyki. Fauna amerykańska na arrasach Zygmunta Augusta. Folia Historica Cracoviensia, 32(1), 5-22. https://doi.org/10.15633/fhc.32101
Vancouver
Czapla J. Nie tylko ary i indyki. Fauna amerykańska na arrasach Zygmunta Augusta. Folia Historica Cracoviensia. 2026;32(1):5-22. doi:10.15633/fhc.32101
BibTeX
@article{Czapla2026,
author = {Czapla, Julia},
title = {Nie tylko ary i indyki. Fauna amerykańska na arrasach Zygmunta Augusta},
journal = {Folia Historica Cracoviensia},
year = {2026},
volume = {32},
number = {1},
pages = {5--22},
doi = {10.15633/fhc.32101}
}
EUVIMED