Determinanty zmian produktywności sądów okręgowych
Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu · 2026 · 70 (1) · 61-77
DOI: 10.15611/pn.2026.1.06 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 2026. Verfasst von Michał Świtłyk und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Cel: Celem badań było określenie zmian w produktywności i ich źródeł dla sądów okręgowych w latach 2015-2022, przy zastosowaniu indeksu zmian produktywności całkowitej Färe-Primonta. W badaniach dokonano pomiaru zmian produktywności całkowitej dla wydziałów spraw cywilnych, wydziałów spraw karnych i wykroczeniowych oraz wydziałów pracy i ubezpieczeń społecznych sądów okręgowych. Metodyka: Do obliczenia zmian w produktywności wykorzystano indeks zmian produktywności całkowitej Färe-Primonta (dTFP). W indeksie tym wyróżniono indeks zmian technologicznych (dMP) i indeks zmian efektywności (dTFPE). Indeks zmian efektywności (dTFPE) został zdekomponowany na indeksy: zmian efektywności technicznej (dOTE), zmian efektywności skali (dOSE) i zmian efektywności rezydualnej mieszanej (dRME). Badaniami objęto 43 z 47 sądów okręgowych, w latach 2015-2022. Wyniki: Średnia produktywność całkowita (dTFP) malała w analizowanym okresie we wszystkich rodzajach wydziałów sądów okręgowych. Na jej wzrost w wydziałach cywilnych oraz wydziałach karnych i wykroczeniowych pozytywnie wpływał indeks zmian technologicznych (dMP), zaś na jej zmniejszenie wpływał spadek indeksu zmian efektywności (dTFPE). W wydziałach pracy i ubezpieczeń społecznych na spadek indeksu zmian produktywności całkowitej (dTFP) oddziaływał spadek indeksów zmian technologicznych (dMP) i zmian efektywności (dTFPE). Wydziały cywilne oraz wydziały karne i wykroczeniowe, w których liczba sędziów jest niższa od mediany (16), charakteryzują się wyższymi wielkościami indeksu zmian produktywności całkowitej Färe-Primonta, w porównaniu do sądów, w których jest więcej niż 16 sędziów. Wydziały pracy i ubezpieczeń społecznych badanych sądów nie są zróżnicowane istotnie pod tym względem. W badanych sądach zmiany produktywności nie zależą od obsady sędziowskiej. Wskazują na to bliskie zeru i ujemne współczynniki korelacji pomiędzy obsadą sądów a wielkością indeksu produktywności całkowitej Färe-Primonta i jego elementami składowymi. Implikacje i rekomendacje: Wyniki badań zawarte w artykule mogą mieć zastosowanie do oceny sprawności funkcjonowania sądów okręgowych, zarządzania prezesów sądów, prezesów wydziałów, jakości nadzoru nad sądami, jak również do projektowania zmian w organizacji tych sądów. Dzięki wykorzystanemu indeksowi Färe-Primonta można analizować, jak zmienia się produktywność w czasie, co pozwala na identyfikację obszarów wymagających poprawy. W praktyce sądy mogą wykorzystać ten indeks do monitorowania wydajności pracy sędziów, czasu rozpatrywania spraw oraz ogólnej efektywności systemu sądowego. Może to prowadzić do lepszego zarządzania zasobami, optymalizacji procesów oraz poprawy jakości usług świadczonych przez sądy. Oryginalność/wartość: Według wiedzy autorów artykuł ten jest pierwszym zastosowaniem indeksu zmian produktywności całkowitej Färe-Primonta w badaniach nad efektywnością sądów powszechnych. Oryginalność tych badań wynika również z faktu badania sądów okręgowych w Polsce, dotychczas nieanalizowanych za pomocą metod nieparametrycznych.
Zitieren
APA
Świtłyk, M., Sompolska-Rzechuła, A., & Oesterreich, M. (2026). Determinanty zmian produktywności sądów okręgowych. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 70(1), 61-77. https://doi.org/10.15611/pn.2026.1.06
Vancouver
Świtłyk M, Sompolska-Rzechuła A, Oesterreich M. Determinanty zmian produktywności sądów okręgowych. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. 2026;70(1):61-77. doi:10.15611/pn.2026.1.06
BibTeX
@article{wityk2026,
author = {Świtłyk, Michał and Sompolska-Rzechuła, Agnieszka and Oesterreich, Maciej},
title = {Determinanty zmian produktywności sądów okręgowych},
journal = {Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu},
year = {2026},
volume = {70},
number = {1},
pages = {61--77},
doi = {10.15611/pn.2026.1.06}
}
EUVIMED