Safevi Devleti’nde Merkezileşme Politikası ve Kürt Mirleri: Şah I. Abbas Döneminde İttifak-Çatışma Dinamikleri (1587-1629)
Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 05.11.2026 · (43)
DOI: 10.15182/diclesosbed.1739552 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 05.11.2026. Verfasst von Cafer Açar. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Şah I. Abbas'ın (1587-1629) Safevi Devleti'nde merkezi otorite kurma sürecinde Kürt mirleriyle olan ilişkilerini ittifak-çatışma ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, tarihsel kaynak analizi yöntemini kullanarak dönemin birincil kaynaklarına, özellikle İskender Bey Münşi'nin Tarih-i Alem-ara-yı Abbasi eseri başta olmak üzere Safevi dönemi tarih yazarlarının eserlerine dayanmaktadır. Şah Abbas, Kızılbaş emirlerin devlet üzerindeki baskısını kırmak için Kürt mirlerini bir denge unsuru olarak kullanmıştır. Devlet kademelerinde Kürt mirlerine önemli görevler vermiş ve evlilik yoluyla akrabalıklar kurmuştur. Şah Tahmasb döneminde yedi olan Kürt emirlerinin sayısı Şah Abbas döneminde on yedi'ye yükselmiştir. Batı İran'daki bazı Kızılbaş toprakları Kürt mirlerine bırakılmış, Erdelan miri Han Ahmed Han gibi Kürt liderleri Safevi ordusunda önemli görevler üstlenmişlerdir. Ancak merkezi otoriteye karşı tehdit oluşturan veya Osmanlı Devleti ile münasebet kuran Kürt mirleri sert bir şekilde cezalandırılmıştır. Bradost Kürtleri ile Dımdım Kalesi savaşı (1609-1610), Mukrilerin tasfiyesi ve Mahmudi-Dünbüli çatışması bu politikanın somut örnekleridir. Ayrıca Şah Abbas, demografik yapıyı değiştirmek ve Özbek saldırılarına karşı savunma hattı oluşturmak amacıyla on beş bin Kürdü Horasan'a göç ettirmiştir. Şah Abbas'ın Kürt politikası pragmatik ve duruma göre değişkendir; itaatkâr mirler desteklenirken muhalif olanlar bertaraf edilmiştir.
Zitieren
APA
Açar, C. (2026). Safevi Devleti’nde Merkezileşme Politikası ve Kürt Mirleri: Şah I. Abbas Döneminde İttifak-Çatışma Dinamikleri (1587-1629). Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1739552
Vancouver
Açar C. Safevi Devleti’nde Merkezileşme Politikası ve Kürt Mirleri: Şah I. Abbas Döneminde İttifak-Çatışma Dinamikleri (1587-1629). Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026. doi:10.15182/diclesosbed.1739552
BibTeX
@article{Aar2026,
author = {Açar, Cafer},
title = {Safevi Devleti’nde Merkezileşme Politikası ve Kürt Mirleri: Şah I. Abbas Döneminde İttifak-Çatışma Dinamikleri (1587-1629)},
journal = {Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {43},
doi = {10.15182/diclesosbed.1739552}
}
EUVIMED