Wpływ polityki klimatycznej Unii Europejskiej na autonomię finansową gmin w Polsce
Przegląd Politologiczny · 16.06.2026 · (1) · 92-115
DOI: 10.14746/pp.2026.31.1.7 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Przegląd Politologiczny, online erschienen am 16.06.2026. Verfasst von Mariusz Sienkiewicz. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-SA 4.0).
Abstract (Originalsprache)
W artykule analizowany jest wpływ polityki klimatycznej Unii Europejskiej na autonomię finansową gmin w Polsce w latach 2018–2024. Punktem wyjścia jest założenie, że intensyfikacja unijnych działań klimatycznych po 2018 r. wiąże się z rosnącą presją regulacyjną i inwestycyjną, której skutki materializują się na poziomie lokalnym. Celem badania jest identyfikacja i ocena mechanizmów, poprzez które instrumenty prawne i finansowe polityki klimatycznej UE oddziałują na strukturę dochodów, wydatków i zadłużenia gmin, a tym samym na ich realną autonomię finansową. Badanie ma charakter porównawczy i opiera się na analizie danych zastanych. W części empirycznej wykorzystano wskaźniki budżetowe sześciu jednostek samorządu terytorialnego z województwa lubelskiego i śląskiego, obejmujące autonomię dochodową, obciążenie zadłużeniem, presję wydatkową w dziale „gospodarka komunalna i ochrona środowiska” oraz udział środków unijnych w dochodach ogółem. Analizę uzupełniono o kontekst makroekonomiczny regionów, mierzony poziomem PKB per capita. Wyniki wskazują, że wzrost wydatków związanych z realizacją celów klimatycznych nie był proporcjonalnie kompensowany wzrostem dochodów własnych gmin. Fundusze unijne pełniły głównie funkcję uzupełniającą, natomiast kluczowym mechanizmem dostosowawczym okazał się wzrost zadłużenia, szczególnie w jednostkach o słabszej bazie dochodowej. Analiza potwierdza również istnienie istotnych nierówności terytorialnych w zdolności finansowania transformacji klimatycznej, powiązanych z kondycją makroekonomiczną regionów. W ujęciu politologicznym uzyskane rezultaty wskazują na stopniową erozję realnej autonomii finansowej gmin jako pośredni skutek europeizacji polityki klimatycznej w warunkach wielopoziomowego zarządzania.
Zitieren
APA
Sienkiewicz, M. (2026). Wpływ polityki klimatycznej Unii Europejskiej na autonomię finansową gmin w Polsce. Przegląd Politologiczny, 92-115. https://doi.org/10.14746/pp.2026.31.1.7
Vancouver
Sienkiewicz M. Wpływ polityki klimatycznej Unii Europejskiej na autonomię finansową gmin w Polsce. Przegląd Politologiczny. 2026:92-115. doi:10.14746/pp.2026.31.1.7
BibTeX
@article{Sienkiewicz2026,
author = {Sienkiewicz, Mariusz},
title = {Wpływ polityki klimatycznej Unii Europejskiej na autonomię finansową gmin w Polsce},
journal = {Przegląd Politologiczny},
year = {2026},
number = {1},
pages = {92--115},
doi = {10.14746/pp.2026.31.1.7}
}
EUVIMED