ANA DİLİ ARAPÇA OLAN SURİYELİ GEÇ İKİ DİLLİ VE ANA DİLİ TÜRKÇE OLAN TEK DİLLİ ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN KONUŞMALARINDA BİÇİMBİLİMSEL HATALAR: KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 12.08.2026 · (53) · 72-105
DOI: 10.14520/adyusbd.1947700 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 12.08.2026. Verfasst von Musab Süleyman Bakıcı und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Günümüzde toplumsal yapılar giderek çok kültürlü ve çok dilli bir hâl almaktadır. Küreselleşme, savaşlar, göç hareketliliği, eğitim ve daha iyi yaşam koşulları gibi unsurlar, bireylerin birden fazla dili edinmelerine ve kullanmalarına neden olabilmektedir. Avrupa Konseyi Modern Diller Merkezi (ECML) ve UNESCO'nun verilerine göre dünya nüfusunun yarısından fazlası iki dilli (bilingual) veya çok dilli (multilingual) bireylerden oluşmaktadır. Bu durum, iki dillilik olgusunun hem bireysel hem toplumsal düzeyde önem kazanmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda, 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından Türkiye’ye göç eden Suriyelilerin Türkçe konuşma becerilerinin incelenmesi, günümüzde kapsamlı ve önem arz eden bir araştırma alanı olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, ana dili Arapça olup ikinci dili Türkçe olan Suriyeli geç iki dilli ortaokul öğrencileri ve ana dili Türkçe olan tek dilli ortaokul öğrencilerinin Türkçe konuşmalarındaki biçimbilimsel hataları karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada, nitel araştırma yönteminin bir deseni olan durum çalışması deseninin bütüncül çoklu durum modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, Adana ili Yüreğir ilçesindeki bir devlet ortaokulunda 5. sınıf kademesinde öğrenim gören toplam 10 öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcılardan, yazısız ve tamamen resimli bir hikâye kitabı (sessiz kitap) olan “Frog, Where Are You?” (Kurbağa Neredesin?) adlı kitabı Türkçe olarak sesli bir şekilde anlatmaları istenmiştir. Anlatılar ses kaydına alınmış, ardından yazıya aktarılmış ve biçimbilimsel açıdan analiz edilmiştir. Katılımcıların yapmış olduğu biçimbilimsel hatalar belirli kategorilere ayrılmış ve bu kategoriler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Analiz sürecinde, ana dili Arapça olan Suriyeli geç iki dilli ortaokul öğrencilerinin Türkçe konuşmalarındaki biçimbilimsel hatalar ile ana dili Türkçe olan tek dilli ortaokul öğrencilerinin konuşmalarındaki biçimbilimsel hatalar karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Analizler sonucunda, her iki grubun en fazla yapmış olduğu biçimbilimsel hata türünün “hâl eki hataları” olduğu ve bu hata türünün, yapılan biçimbilimsel hataların yarısından fazlasını oluşturduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın bulguları doğrultusunda, en sık rastlanan diğer biçimbilimsel hata türlerinin sırasıyla “yeterlik fiili hataları”, “iyelik eki hataları”, “şahıs eki hataları” ve “fiilimsi eki hataları” olduğu tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar neticesinde araştırmacı ve öğreticilere yönelik çeşitli öneriler getirilmiştir.
Zitieren
APA
Bakıcı, M. S., & Kara, Ö. T. (2026). ANA DİLİ ARAPÇA OLAN SURİYELİ GEÇ İKİ DİLLİ VE ANA DİLİ TÜRKÇE OLAN TEK DİLLİ ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN KONUŞMALARINDA BİÇİMBİLİMSEL HATALAR: KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 72-105. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1947700
Vancouver
Bakıcı MS, Kara ÖT. ANA DİLİ ARAPÇA OLAN SURİYELİ GEÇ İKİ DİLLİ VE ANA DİLİ TÜRKÇE OLAN TEK DİLLİ ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN KONUŞMALARINDA BİÇİMBİLİMSEL HATALAR: KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:72-105. doi:10.14520/adyusbd.1947700
BibTeX
@article{Bakc2026,
author = {Bakıcı, Musab Süleyman and Kara, Ömer Tuğrul},
title = {ANA DİLİ ARAPÇA OLAN SURİYELİ GEÇ İKİ DİLLİ VE ANA DİLİ TÜRKÇE OLAN TEK DİLLİ ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN KONUŞMALARINDA BİÇİMBİLİMSEL HATALAR: KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME},
journal = {Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {53},
pages = {72--105},
doi = {10.14520/adyusbd.1947700}
}
EUVIMED