ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMENİ ADAYLARININ YAPAY ZEKÂ KAVRAMINA İLİŞKİN BİLİŞSEL YAPILARININ BELİRLENMESİ
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 12.08.2026 · (53) · 37-71
DOI: 10.14520/adyusbd.1942277 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 12.08.2026. Verfasst von Mehmet İnce. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben. Gefördert von: Yazar, bu makalenin araştırılması, yazarlığı ve / veya yayınlanması için herhangi bir finansal destek almamıştır..
Abstract (Originalsprache)
Yapay zekâ, eğitim alanını dönüştüren güncel olgulardan biri olarak öne çıkmaktadır. Öğretmen yetiştirme programlarında bu teknolojilere yönelik kavramsal farkındalığın oluşturulması önem kazanmaktadır. Bu anlamda araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmeni adaylarının yapay zekâ kavramına ilişkin bilişsel yapılarını ortaya koymaktır. Araştırmada nitel tarama modelinde tasarlanmış olup veri toplama aracı olarak kelime ilişkilendirme testi kullanılmıştır. Çalışma grubu, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları bir devlet üniversitesinin özel eğitim öğretmenliği bölümünde öğrenim gören dört sınıf düzeyinden toplam 165 öğretmen adayından oluşturulmuştur. Anahtar kavram olarak yapay zekâ belirlenmiştir. Katılımcılardan bu kavrama ilişkin akıllarına gelen ilk 10 kelimeyi bir dakika içinde yazmaları istenmiştir. Verilerin analizinde anlamsal yakınlığa dayalı kategoriler oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda 1338 kelime tekrarı ve 304 farklı kavram elde edilmiştir. Bu kavramlar 12 kategori ve beş tema altında toplanmıştır. Bu temalar Ontolojik Çerçeve, İşlevsel Çerçeve, Araçsal Değer, Yenilik ve Gelecek Tasavvuru, Eleştirel ve İlişkisel Bakış şeklindedir. Bulgular, öğretmen adaylarının bilişsel yapılarının ağırlıklı olarak işlevsel ve ontolojik çerçevelerde yoğunlaştığını göstermiştir. Eleştirel boyutun ise sınırlı kaldığını ortaya koymuştur.
Förderung
- Yazar, bu makalenin araştırılması, yazarlığı ve / veya yayınlanması için herhangi bir finansal destek almamıştır.
Zitieren
APA
İnce, M. (2026). ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMENİ ADAYLARININ YAPAY ZEKÂ KAVRAMINA İLİŞKİN BİLİŞSEL YAPILARININ BELİRLENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37-71. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1942277
Vancouver
İnce M. ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMENİ ADAYLARININ YAPAY ZEKÂ KAVRAMINA İLİŞKİN BİLİŞSEL YAPILARININ BELİRLENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:37-71. doi:10.14520/adyusbd.1942277
BibTeX
@article{nce2026,
author = {İnce, Mehmet},
title = {ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMENİ ADAYLARININ YAPAY ZEKÂ KAVRAMINA İLİŞKİN BİLİŞSEL YAPILARININ BELİRLENMESİ},
journal = {Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {53},
pages = {37--71},
doi = {10.14520/adyusbd.1942277}
}
EUVIMED