The concentric architecture of the Basque weather lexicon: A cognitive-cultural analysis
Anuario del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo" · 16.06.2026
DOI: 10.1387/asju.28090 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anuario del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo", online erschienen am 16.06.2026. Verfasst von Kepa Dieguez Barahona. Die Arbeit nennt 43 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artikulu honek euskal etnometeorologiako lexikoa aztertzen du, hizkuntza etiketa arbitrarioen bilduma gisa ikusteko ikuspegi tradizionalari erronka egiten dion sistema konplexu eta bultzatutzat. Oinarri teoriko integratu baten bidez, lau zutabe nagusi batzen ditugu— Gorpuztutako kognizioa, Kognizio kulturala, Erabileran oinarritutako hizkuntzalaritza eta Lexiko-sorkuntzaren teoria kontzentrikoa —euskal eguraldiaren lexiko berezia pertzepzio, kultura eta komunikazioaren arteko elkarrekintza dinamikotik nola sortzen den azaltzeko. Analisi kognitibo egituratu baten bidez, sei zirkulu zentrokideetako lexiko oso antolatua agerian geratu da: gorputzetik kanporantz zabaltzen da, kultura materialera, janarira, animalietara, mitologiara eta erlijiora metaforikoki. Lexikoak ikonotasun handia erakusten du, bereziki onomatopeia erabilera zabalari esker, eta kontzeptuen bereizketa handia du: euskarak hamar euri mota baino gehiago bereizten omen ditu. Ondorioek hipotesi erlatibista linguistikoaren bertsio moderatu bat babesten dute, lexikoak komunitate baten pertzepzioa eta inguruarekiko harremana ez baino islatzen, era aktiboan eratzen duela iradokiz. Euskal eguraldi lexikoa bezalako hiztegi bereziak artxibo bizidun eta dinamikoak direla ondorioztatzen dugu, ezagutza ekologiko tradizional baliotsua gordetzen dutenak eta errealitatea era desberdinean eraikitzeko bideak islatzen dituztenak.
Zitieren
APA
Barahona, K. D. (2026). The concentric architecture of the Basque weather lexicon: A cognitive-cultural analysis. Anuario del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo". https://doi.org/10.1387/asju.28090
Vancouver
Barahona KD. The concentric architecture of the Basque weather lexicon: A cognitive-cultural analysis. Anuario del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo". 2026. doi:10.1387/asju.28090
BibTeX
@article{Barahona2026,
author = {Barahona, Kepa Dieguez},
title = {The concentric architecture of the Basque weather lexicon: A cognitive-cultural analysis},
journal = {Anuario del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo"},
year = {2026},
doi = {10.1387/asju.28090}
}
EUVIMED