Dîvân-ı Hikmet’in İran Nüshaları: Yeni Hikmetler ve Aidiyet Sorunu Üzerine Bir İnceleme
Bilig · 30.10.2026 · (119) · 187-224
DOI: 10.12995/bilig.9610 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bilig, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Gökhan Coşgun. Die Arbeit wurde bisher 2-mal zitiert (Crossref) und nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İslam sonrası Türk medeniyetinin oluşumuna, İslam inanç esaslarının Türkler arasında yayılması ve anlaşılmasına öncülük eden Hoca Ahmed Yesevî ve onun düşünce dünyasını yansıtan hikmetlerini konu edinen bu çalışma, İran kütüphanelerinde bulunan sekiz Dîvân-ı Hikmet nüshasının incelenmesini kapsamaktadır. Çalışmanın amacı, İran’daki Hikmet nüshalarının ele alınarak Türk tasavvuf düşüncesi açısından oldukça önemli olan hikmet geleneğine katkı sunmaktır. Bu amaç kapsamında söz konusu nüshaların hikmetler açısından yeni bilgiler barındırıp barındırmadığı ve hikmet çalışmalarına nasıl bir katkı sunacağı sorularına cevap aranmıştır. İran nüshalarındaki hikmetler metin analizi, edebî tahlil ve neşir karşılaştırmaları yöntemiyle ele alınmış, nüshalarda bulunan hikmetlerin dizini çıkarılmıştır. Yapılan araştırma ve incelemeler sonucunda kütüphanelerde bulunan sekiz nüshadan yedisine ulaşılmıştır. Elde edilen bu nüshalarda toplam 190 hikmetin Hoca Ahmed Yesevî’ye atfedildiği tespit edilmiştir. Hikmet neşirleri taranarak, ulaşılan hikmetler karşılaştırılmış ve dokuz hikmetin daha önce yayınlanmadığı görülmüştür. Makalede söz konusu dokuz hikmetin neşrinin yapılmasının yanı sıra bazı hikmetlerin eksik bent/beyitleri saptanmış, bazı hikmetlerin aidiyeti tartışılmıştır. Araştırma esnasında hikmet neşirlerinde görülen eksikliklere değinilerek çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır.
Zitieren
APA
Coşgun, G. (2026). Dîvân-ı Hikmet’in İran Nüshaları: Yeni Hikmetler ve Aidiyet Sorunu Üzerine Bir İnceleme. Bilig, 187-224. https://doi.org/10.12995/bilig.9610
Vancouver
Coşgun G. Dîvân-ı Hikmet’in İran Nüshaları: Yeni Hikmetler ve Aidiyet Sorunu Üzerine Bir İnceleme. Bilig. 2026:187-224. doi:10.12995/bilig.9610
BibTeX
@article{Cogun2026,
author = {Coşgun, Gökhan},
title = {Dîvân-ı Hikmet’in İran Nüshaları: Yeni Hikmetler ve Aidiyet Sorunu Üzerine Bir İnceleme},
journal = {Bilig},
year = {2026},
number = {119},
pages = {187--224},
doi = {10.12995/bilig.9610}
}
EUVIMED