Obcość ciała. O doświadczeniu alienacji w chorobie i starości
Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL · 26.06.2026 · 39 (2) · 64-82
DOI: 10.12887/ethos.20310 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Mateusz Szubert. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Celem artykułu jest analiza alienacji cielesnej w chorobie i starości. Autor wskazuje, że alienacja ma charakter wielowymiarowy: egzystencjalny, społeczny i kulturowy. W części filozoficznej omówione zostały koncepcje cielesności Maurice’a Merleau-Ponty’ego, Drew Ledera, Martina Heideggera, Hansa-Georga Gadamera, Jeana-Paula Sartre’a i Paula Ricoeura, które odsłaniają dramat rozdwojenia między świadomością a cielesnością. Następnie ukazano doświadczenie bólu jako szczególnie radykalnej formy obcości (w ujęciach Elaine Scarry, François Chirpaz, Tadeusza Sławka, Małgorzaty Baranowskiej). W wymiarze społecznym i kulturowym alienacja przejawia się w praktykach wykluczenia, stygmatyzacji i medykalizacji – od biblijnych figur nieczystości, przez zachowania związane z epidemiami nowożytnymi, aż po współczesne reakcje wobec HIV (AIDS) i pandemii COVID-19. Szczególną uwagę poświęcono literackim świadectwom starości i choroby (w dziełach Jeana Améry’ego, Simone de Beauvoir, Margaret Atwood, Czesława Miłosza), które unaoczniają dramat samoalienacji i kryzys tożsamości. Wnioskiem artykułu jest teza, że alienacja cielesna nie stanowi incydentalnego doświadczenia, lecz konstytutywny wymiar ludzkiej kondycji, literatura zaś pełni rolę przestrzeni narracyjnego przepracowania obcości ciała.
Zitieren
APA
Szubert, M. (2026). Obcość ciała. O doświadczeniu alienacji w chorobie i starości. Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 39(2), 64-82. https://doi.org/10.12887/ethos.20310
Vancouver
Szubert M. Obcość ciała. O doświadczeniu alienacji w chorobie i starości. Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL. 2026;39(2):64-82. doi:10.12887/ethos.20310
BibTeX
@article{Szubert2026,
author = {Szubert, Mateusz},
title = {Obcość ciała. O doświadczeniu alienacji w chorobie i starości},
journal = {Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL},
year = {2026},
volume = {39},
number = {2},
pages = {64--82},
doi = {10.12887/ethos.20310}
}
EUVIMED