Idea postępu w filozofii Auguste’a Comte’a
Studia z Historii Filozofii · 23.03.2026 · 17 (1) · 79-107
DOI: 10.12775/szhf.2026.004 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Studia z Historii Filozofii, online erschienen am 23.03.2026. Verfasst von Michal Chudecki. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Niniejszy artykuł podejmuje zagadnienie idei postępu w filozofii Auguste’a Comte’a. Celem pracy jest rekonstrukcja historiozofii kryjącej się za ideą postępu twórcy pozytywizmu. Tekst składa się z trzech części. W pierwszej, przedstawione są założenia interpretacyjne, przydatne do analizy myśli francuskiego filozofa. Składają się na nią typologie teorii procesu historycznego Marka Wichrowskiego i Leszka Nowaka oraz typologia społeczeństw sformułowana przez tegoż ostatniego autora. Ponadto posłużono się również definicją zmiany, rozwoju i postępu autorstwa Jana Sucha i Małgorzaty Szcześniak. Z kolei w celu scharakteryzowania statusu idei postępu w myśli Comte'a wykorzystano rozróżnienie na mitologizację racjonalną i irracjonalną Leszka Nowaka. W drugiej części dokonana została analiza idei postępu w tekstach Comte’a. W ostatniej, trzeciej, w oparciu o przyjęte założenia interpretacyjne, przeprowadzono rekonstrukcję historiozofii obecnej w koncepcji postępu XIX-wiecznego myśliciela. Przyporządkowano ją do paradygmatu linii wznoszącej, a także określono mianem kulturalistycznego idealizmu solidarystycznego. W badanej idei postępu wykazano również cechy mitologizacji racjonalnej, a Comte’owską wizję społeczeństwa zidentyfikowano jako społeczeństwo trójmomentowe w odmianie hierokratycznej.
Zitieren
APA
Chudecki, M. (2026). Idea postępu w filozofii Auguste’a Comte’a. Studia z Historii Filozofii, 17(1), 79-107. https://doi.org/10.12775/szhf.2026.004
Vancouver
Chudecki M. Idea postępu w filozofii Auguste’a Comte’a. Studia z Historii Filozofii. 2026;17(1):79-107. doi:10.12775/szhf.2026.004
BibTeX
@article{Chudecki2026,
author = {Chudecki, Michal},
title = {Idea postępu w filozofii Auguste’a Comte’a},
journal = {Studia z Historii Filozofii},
year = {2026},
volume = {17},
number = {1},
pages = {79--107},
doi = {10.12775/szhf.2026.004}
}
EUVIMED