Ciało i gnoza w wybranych utworach Stanisława Lema
Studia Pigoniana · 2021
DOI: 10.12775/sp.2021.003 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Studia Pigoniana, 2021. Verfasst von Jacek Kwosek. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł ukazuje zbieżność niektórych wątków w twórczości Stanisława Lema dotyczących ciała z niektórymi ujęciami gnostycyzmu. Omówione zostały następujące utwory: Cyberiadzie, Bajkach robotów, Dziennikach gwiazdowych, Wizji lokalnej i w Masce. W analizowanych utworach pojawia się motyw ciała ludzkiego w oczach Obcych (scil. robotów i kosmitów). Postrzegane jest ono jako odrażające – podobnie jak ludzkie zwyczaje. Wątek ten jest zbieżny z gnostycką wrogością wobec ciała. Odpowiednikami złośliwego Demiurga z mitów gnostyckich są u Lema Bann i Pugg oraz inni nieudolni kreatorzy. Lem ukazuje ciało ludzkie jako niedoskonałe i będące produktem przypadku, a nawet błędu czy wybryku natury, co odpowiada gnostyckiej tezie, że człowiek żyje na świecie w wyniku pomyłki lub katastrofy w Pleromie. W utworach Lema pojawia się też negatywna ocena seksualności, tak jak w gnostycyzmie. Wreszcie, istotnym elementem gnostycyzmu jest poczucie obcości w świecie – wątek ten obecny jest w Masce. Na końcu podjęta zostaje próba wyjaśnienia zbieżności między lemowskim i gnostyckim ujęciem ciała.
Zitieren
APA
Kwosek, J. (2021). Ciało i gnoza w wybranych utworach Stanisława Lema. Studia Pigoniana. https://doi.org/10.12775/sp.2021.003
Vancouver
Kwosek J. Ciało i gnoza w wybranych utworach Stanisława Lema. Studia Pigoniana. 2021. doi:10.12775/sp.2021.003
BibTeX
@article{Kwosek2021,
author = {Kwosek, Jacek},
title = {Ciało i gnoza w wybranych utworach Stanisława Lema},
journal = {Studia Pigoniana},
year = {2021},
doi = {10.12775/sp.2021.003}
}
EUVIMED