Wojna światów? Wpływ transformacji systemowej na kariery elit związków zawodowych OPZZ i NSZZ „Solidarność” z lat 1980–1986
Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych · 17.03.2025 · 86 (2024) · 195-221
DOI: 10.12775/rdsg.2024.07 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, online erschienen am 17.03.2025. Verfasst von Piotr Koryś und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref). Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
W artykule przeanalizowano proces formowania się elit dwóch konkurencyjnych projektów ruchów związkowych w okresie późnego PRL – NSZZ „Solidarność” i utworzonego na bazie Centralnej Rady Związków Zawodowych reżimowego Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych. Oba wytworzyły elity, które odegrały później rolę w procesie przekształceń strukturalnych po roku 1989. Artykuł jest próbą zbiorowego portretu elit obu związków, ukształtowanych w tym ważnym momencie historycznym. Autorzy próbują je portretować zarówno w latach osiemdziesiątych, jak i w okresie transformacji. Rok 1989 stanowił cezurę, która miała znaczący wpływ na trajektorie losów tych elit w III RP, odmienne w przypadku elit „Solidarności” i OPZZ. Na podstawie analizy danych autorzy podjęli próbę przyjrzenia się tym odmiennym skutkom transformacji systemowej. Wcześniej przedstawiony został zbiorowy portret związkowych elit rozumianych jako grupa delegatów uczestniczących w zjazdach podsumowujących pierwszy etap istnienia tych organizacji, czyli I KZD NSZZ „Solidarność” (1981) i II Zgromadzenia OPZZ (1986). Już wtedy te środowiska bardzo się między sobą różniły, nie tylko dlatego, że reprezentowały odmienne idee i grupy interesów, różnie definiujące cele, ale też dlatego, że rekrutowały się z różnych warstw polskiego społeczeństwa. Wyeliminowanie na poziomie statystycznym części z tych od razu występujących różnic, co autorzy zrobili w swojej analizie, pokazało, że transformacja systemowa – przełomowy rok 1989 – miała znaczący i odmienny wpływ na kariery elit dwóch związków zawodowych powstałych w późnym socjalizmie państwowym.
Zitieren
APA
Koryś, P., & Grabski, M. (2025). Wojna światów? Wpływ transformacji systemowej na kariery elit związków zawodowych OPZZ i NSZZ „Solidarność” z lat 1980–1986. Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, 86(2024), 195-221. https://doi.org/10.12775/rdsg.2024.07
Vancouver
Koryś P, Grabski M. Wojna światów? Wpływ transformacji systemowej na kariery elit związków zawodowych OPZZ i NSZZ „Solidarność” z lat 1980–1986. Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych. 2025;86(2024):195-221. doi:10.12775/rdsg.2024.07
BibTeX
@article{Kory2025,
author = {Koryś, Piotr and Grabski, Maciej},
title = {Wojna światów? Wpływ transformacji systemowej na kariery elit związków zawodowych OPZZ i NSZZ „Solidarność” z lat 1980–1986},
journal = {Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych},
year = {2025},
volume = {86},
number = {2024},
pages = {195--221},
doi = {10.12775/rdsg.2024.07}
}
EUVIMED