EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-ND 4.0

Ktoś czy coś? Nazwy osób umarłych i martwego ciała w systemie relacji znaczeniowych

Magdalena Danielewiczowa

Linguistica Copernicana · 22.03.2026 · 22 · 73-92

DOI: 10.12775/lincop.2025.004 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Linguistica Copernicana, online erschienen am 22.03.2026. Verfasst von Magdalena Danielewiczowa. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Przedmiotem artykułu są znaczenia, funkcjonalna dystrybucja, a także własności gramatyczne i pragmatyczne nazw osób umarłych oraz ich martwego ciała. Tego rodzaju jednostki są w polszczyźnie liczne, a ich znaczenia tworzą zorganizowany system, w którym główną rolę odgrywają dwa komponenty pojęciowe: ‘ktoś’ i ‘coś’. Opozycja ktoś – coś, występująca we wszystkich językach, stanowi ważny argument lingwistyczny w filozoficznym sporze dualistów z monistami, przede wszystkim tymi, którzy pozycjonują się jako materialiści. Nazwy z badanego podsystemu jednoznacznie dają wyraz ontologicznemu dualizmowi. Jednostki zmarły, umarły, denat, nieboszczyk implikują pojęcie ‘ktoś’, inne zaś odnoszą się wyłącznie do sfery cielesnej, ujmując ją, w dwojaki sposób: jako powłokę tego, co decyduje o byciu człowiekiem (zwłoki, szczątki doczesne, powłoka cielesna, ciało) lub jako zaledwie materię podlegającą biologicznym procesom rozkładu (np. trup, truchło, ścierwo). Tę semantyczną różnicę podkreślają na powierzchni takie własności gramatyczne jak męskoosobowość / niemęskoosobowość czy policzalność / niepoliczalność.

Zitieren

APA

Danielewiczowa, M. (2026). Ktoś czy coś? Nazwy osób umarłych i martwego ciała w systemie relacji znaczeniowych. Linguistica Copernicana, 22, 73-92. https://doi.org/10.12775/lincop.2025.004

Vancouver

Danielewiczowa M. Ktoś czy coś? Nazwy osób umarłych i martwego ciała w systemie relacji znaczeniowych. Linguistica Copernicana. 2026;22:73-92. doi:10.12775/lincop.2025.004

BibTeX
@article{Danielewiczowa2026,
  author = {Danielewiczowa, Magdalena},
  title = {Ktoś czy coś? Nazwy osób umarłych i martwego ciała w systemie relacji znaczeniowych},
  journal = {Linguistica Copernicana},
  year = {2026},
  volume = {22},
  pages = {73--92},
  doi = {10.12775/lincop.2025.004}
}
Kostenlos starten →