EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Namuliska jaskiń środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jako cenne depozyty źródeł archeologicznych i przyrodniczych

Magdalena Dorota Sudoł, Krzysztof Cyrek

KOSMOS · 30.03.2026 · 75 (1 (349))

DOI: 10.12775/kosmos.2026.006 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift KOSMOS, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Magdalena Dorota Sudoł und 1 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Namulisko jaskiniowe to przeważnie gliniasty osad wypełniający próżnie jaskiniowe, będący mieszaniną nierozpuszczalnych produktów wietrzenia wapieni, materiału naniesionego z zewnątrz oraz odłamków pochodzących ze ścian i stropów jaskiń i schronisk. Ich badanie ma ogromne znaczenie dla wielu dyscyplin naukowych, głównie archeologii, paleozoologii i geologii. Dla archeologa szczególnie ważne są relikty pobytu człowieka, w postaci poziomów kulturowych, utworzonych przez paleniska, relikty obiektów mieszkalnych czy artefakty. Umożliwiają one przeprowadzenie paleohistorycznych interpretacji od paleolitu środkowego po średniowiecze i nowożytność. W Polsce szczególne znaczenie ma badanie jaskiń i schronisk na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, ponieważ łagodniejszy niż w Tatrach czy Pieninach klimat, umożliwiał okresowe zamieszkiwanie tych obiektów przez ludzi podczas plejstocenu, a podatne na procesy krasowe jurajskie wapienie, powodowały powstanie miąższych osadów jaskiniowych, w których zachowały się relikty plejstoceńskiej fauny oraz ludzkich obozowisk. W artykule zostaną zaprezentowane sedymenty jaskiniowe w których zachowały się poziomy kulturowe, w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, w rejonie dolin: Białki, Wodącej i Udorki.

Zitieren

APA

Sudoł, M. D., & Cyrek, K. (2026). Namuliska jaskiń środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jako cenne depozyty źródeł archeologicznych i przyrodniczych. KOSMOS, 75(1 (349)). https://doi.org/10.12775/kosmos.2026.006

Vancouver

Sudoł MD, Cyrek K. Namuliska jaskiń środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jako cenne depozyty źródeł archeologicznych i przyrodniczych. KOSMOS. 2026;75(1 (349)). doi:10.12775/kosmos.2026.006

BibTeX
@article{Sudo2026,
  author = {Sudoł, Magdalena Dorota and Cyrek, Krzysztof},
  title = {Namuliska jaskiń środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jako cenne depozyty źródeł archeologicznych i przyrodniczych},
  journal = {KOSMOS},
  year = {2026},
  volume = {75},
  number = {1 (349)},
  doi = {10.12775/kosmos.2026.006}
}
Kostenlos starten →