Namuliska jaskiń środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jako cenne depozyty źródeł archeologicznych i przyrodniczych
KOSMOS · 30.03.2026 · 75 (1 (349))
DOI: 10.12775/kosmos.2026.006 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift KOSMOS, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Magdalena Dorota Sudoł und 1 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Namulisko jaskiniowe to przeważnie gliniasty osad wypełniający próżnie jaskiniowe, będący mieszaniną nierozpuszczalnych produktów wietrzenia wapieni, materiału naniesionego z zewnątrz oraz odłamków pochodzących ze ścian i stropów jaskiń i schronisk. Ich badanie ma ogromne znaczenie dla wielu dyscyplin naukowych, głównie archeologii, paleozoologii i geologii. Dla archeologa szczególnie ważne są relikty pobytu człowieka, w postaci poziomów kulturowych, utworzonych przez paleniska, relikty obiektów mieszkalnych czy artefakty. Umożliwiają one przeprowadzenie paleohistorycznych interpretacji od paleolitu środkowego po średniowiecze i nowożytność. W Polsce szczególne znaczenie ma badanie jaskiń i schronisk na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, ponieważ łagodniejszy niż w Tatrach czy Pieninach klimat, umożliwiał okresowe zamieszkiwanie tych obiektów przez ludzi podczas plejstocenu, a podatne na procesy krasowe jurajskie wapienie, powodowały powstanie miąższych osadów jaskiniowych, w których zachowały się relikty plejstoceńskiej fauny oraz ludzkich obozowisk. W artykule zostaną zaprezentowane sedymenty jaskiniowe w których zachowały się poziomy kulturowe, w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, w rejonie dolin: Białki, Wodącej i Udorki.
Zitieren
APA
Sudoł, M. D., & Cyrek, K. (2026). Namuliska jaskiń środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jako cenne depozyty źródeł archeologicznych i przyrodniczych. KOSMOS, 75(1 (349)). https://doi.org/10.12775/kosmos.2026.006
Vancouver
Sudoł MD, Cyrek K. Namuliska jaskiń środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jako cenne depozyty źródeł archeologicznych i przyrodniczych. KOSMOS. 2026;75(1 (349)). doi:10.12775/kosmos.2026.006
BibTeX
@article{Sudo2026,
author = {Sudoł, Magdalena Dorota and Cyrek, Krzysztof},
title = {Namuliska jaskiń środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jako cenne depozyty źródeł archeologicznych i przyrodniczych},
journal = {KOSMOS},
year = {2026},
volume = {75},
number = {1 (349)},
doi = {10.12775/kosmos.2026.006}
}
EUVIMED