Biologiczne skorupy glebowe – niewidoczni inżynierowie ekosystemów
KOSMOS · 2025
DOI: 10.12775/kosmos.2025.010 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift KOSMOS, 2025. Verfasst von Kinga Szafrańska und 2 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Biologiczne skorupy glebowe (bioskorupy) to asocjacje sinic (cyjanobakterii), glonów, porostów, mszaków i mikroorganizmów heterotroficznych ściśle związanych z cząstkami gleby i tworzących miniaturowy ekosystem na jej powierzchni. Rozwijają się w szerokim spektrum warunków klimatycznych, ale najpowszechniej występują w klimatach suchych i półsuchych, pokrywając około 12% powierzchni lądowych Ziemi. Wraz z postępem sukcesji bioskorupy stają się bardziej złożone pod względem struktury i funkcji, co wiąże się ze wzrostem ich różnorodności biologicznej oraz zdolności do pełnienia kluczowych ról w ekosystemie. Bioskorupy stabilizują powierzchnię gleby, ograniczają erozję, wspomagają retencję wody, uczestniczą w obiegu kluczowych pierwiastków oraz tworzą warunki sprzyjające kolonizacji przez inne organizmy, wspierając w ten sposób regenerację i funkcjonowanie całych ekosystemów. Jednocześnie są one bardzo wrażliwe na zaburzenia środowiskowe, zarówno naturalne, jak i spowodowane działalnością człowieka. W świetle rosnących zagrożeń związanych z pustynnieniem i degradacją gleb, dalsze badania nad bioskorupami oraz rozwój metod ich ochrony i wykorzystania w rekultywacji terenów zdegradowanych, zwłaszcza w suchych regionach, mogą znacząco przyczynić się do zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi i tworzenia praktycznych rozwiązań wspierających ochronę środowiska.
Zitieren
APA
Szafrańska, K., Chowaniec, K., & Skubała, K. (2025). Biologiczne skorupy glebowe – niewidoczni inżynierowie ekosystemów. KOSMOS. https://doi.org/10.12775/kosmos.2025.010
Vancouver
Szafrańska K, Chowaniec K, Skubała K. Biologiczne skorupy glebowe – niewidoczni inżynierowie ekosystemów. KOSMOS. 2025. doi:10.12775/kosmos.2025.010
BibTeX
@article{Szafraska2025,
author = {Szafrańska, Kinga and Chowaniec, Karolina and Skubała, Kaja},
title = {Biologiczne skorupy glebowe – niewidoczni inżynierowie ekosystemów},
journal = {KOSMOS},
year = {2025},
doi = {10.12775/kosmos.2025.010}
}
EUVIMED