Badania techniki i technologii malarskiej cudami słynącej Piety z Czarnego Potoku (1649 r.)
Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo · 2022
DOI: 10.12775/aunc_zik.2021.008 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, 2022. Verfasst von Anna Borowska und 2 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
W ramach trzeciego naboru wniosków MOLAB/FIXLAB PL w 2019 r. zrealizowano program badań obrazu tablicowego z cudami słynącym wizerunkiem Matki Boskiej Bolesnej, tzw. Piety z Czarnego Potoku (1649 r.), której autorstwo przypisuje się antwerpskiemu malarzowi wykształconemu w Rzymie – Mateuszowi Ingermanowi, osiadłemu w Małopolsce w XVII w. Obraz został z obu stron sfotografowany w światłach analitycznych (VIS, Na, UV, IR), a następnie poddany skanowaniu metodą makrofluorescencji rentgenowskiej (MA–XRF), dzięki czemu uzyskano czytelne mapy rozkładu pierwiastków na jego powierzchni i wstępną ocenę użytych przez artystę pigmentów oraz zasięg późniejszych przekształceń. Na odwrociu, pod widniejącym napisem czernią, odnaleziono jego pierwotną wersję o zbieżnej treści, z dodatkowo widocznymi dwiema kolejnymi literami nazwiska dawnego proboszcza kościoła w Czarnym Potoku. Z kluczowych miejsc malowidła pobrano i przygotowano przekroje boczne, które poddano energodyspersyjnej analizie rentgenowskiej na skaningowym mikroskopie elektronowym z analizatorem EDS (SEM-EDS), co pozwoliło na szczegółowe rozpoznanie stratygrafii poszczególnych partii obiektu i ich składu. Stwierdzono występowanie na obrazie ciekawej imprimitury oraz użycie w warstwach malarskich: kredy, gipsu, bieli ołowiowej, minii, vermillionu, ochry, aurypigmentu/realgaru, glejty ołowiowej, azurytu, smalty, ultramaryny, czerni kostnej, roślinnej, umbry oraz laserunków organicznych, w tym kraplaku. W trakcie badań potwierdzono autentyczność wyjątkowej aureoli wokół głowy Matki Bożej. Badania uzupełniono analizą spoiwmetodą spektroskopii adsorpcyjnej w podczerwieni (FTIR). Ustalono, że tablica pokryta jest zaprawą kredowo-klejową, a malowidło wykonano w technice białkowo-żywicznej.
Zitieren
APA
Borowska, A., Goryl, M., & Walczak, M. (2022). Badania techniki i technologii malarskiej cudami słynącej Piety z Czarnego Potoku (1649 r.). Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo. https://doi.org/10.12775/aunc_zik.2021.008
Vancouver
Borowska A, Goryl M, Walczak M. Badania techniki i technologii malarskiej cudami słynącej Piety z Czarnego Potoku (1649 r.). Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo. 2022. doi:10.12775/aunc_zik.2021.008
BibTeX
@article{Borowska2022,
author = {Borowska, Anna and Goryl, Maria and Walczak, Małgorzata},
title = {Badania techniki i technologii malarskiej cudami słynącej Piety z Czarnego Potoku (1649 r.)},
journal = {Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo},
year = {2022},
doi = {10.12775/aunc_zik.2021.008}
}
EUVIMED